استئوآرتریت یا آرتروز | علائم و تشخیص | توانبخشی و سایر درمان های آرتروز

استئوآرتریت یا آرتروز

استئوآرتریت شایع ترین شکل آرتریت است که میلیون ها نفر را در سراسر جهان تحت تاثیر قرار می دهد. این بیماری زمانی اتفاق می افتد که غضروف محافظی که در انتهای استخوان ها مانند یک بالشتک عمل می کند به مرور زمان از بین می رود.

اگرچه استئوآرتریت می تواند به هر مفصلی آسیب برساند، اما این اختلال بیشتر مفاصل دست، زانو، لگن و ستون فقرات را تحت تاثیر قرار می دهد.

استئوآرتریت و علائم آن معمولاً قابل کنترل است، اگرچه آسیب به مفاصل را نمی توان از بین برد. فعال ماندن، حفظ وزن مناسب و دریافت درمان های خاص ممکن است پیشرفت بیماری را کند کرده و به بهبود درد و عملکرد مفاصل کمک کند.

علائم استئوآرتریت 

آرتروز اغلب به کندی ایجاد شده و با گذشت زمان بدتر می شود. علائم و نشانه های آرتروز عبارتند از:

• درد: مفاصل آسیب دیده ممکن است در حین یا بعد از حرکت درد بگیرند.
• سفتی مفاصل: سفتی مفاصل ممکن است در هنگام بیدار شدن از خواب یا پس از غیرفعال بودن بیشتر قابل توجه باشد.
• احساس درد هنگام فشار یا لمس: ممکن است زمانی که به مفصل یا در نزدیکی آن فشار ملایمی وارد می‌شود درد احساس شود.
• از دست دادن انعطاف پذیری: ممکن است فرد مبتلا نتواند مفصل خود را در دامنه کامل حرکت آن حرکت دهد.
• احساس ساییده شدن: ممکن است فرد بیمار هنگام استفاده از مفصل احساس ساییده شدن داشته باشد و صدای ترک خوردن را بشنوند.
• خارهای استخوانی: این تکه‌های اضافی استخوان، که شبیه توده‌های سخت هستند، می‌توانند در اطراف مفصل آسیب‌دیده ایجاد شوند.
• تورم: این ممکن است ناشی از التهاب بافت نرم اطراف مفصل باشد.

علل

استئوآرتریت زمانی اتفاق می افتد که غضروفی که انتهای استخوان های مفاصل را می پوشاند به تدریج تحلیل می رود. غضروف بافتی سفت و لغزنده است که حرکت تقریباً بدون اصطکاک مفصل را امکان پذیر می کند.

در نهایت، اگر غضروف به طور کامل فرسوده شود، استخوان روی استخوان ساییده می شود.

استئوآرتریت اغلب به عنوان یک بیماری ساییدگی شناخته می شود. اما علاوه بر تجزیه غضروف، آرتروز کل مفصل را تحت تأثیر قرار می دهد. باعث تغییراتی در استخوان و زوال بافت های همبند می شود که مفصل را کنار هم نگه می دارد و ماهیچه را به استخوان متصل می کند. همچنین باعث التهاب پوشش مفصل می شود.

عوامل خطر

عواملی که خطر ابتلا به آرتروز افزایش می دهند عبارتند از:

• سن بالا: خطر ابتلا به آرتروز با افزایش سن افزایش می یابد.
• جنسیت : زنان بیشتر در معرض ابتلا به استئوآرتریت هستند، اگرچه دلیل آن مشخص نیست.
• چاقی: حمل وزن اضافی از راه­های مختلف باعث آرتروز می­شود و هر چه وزن بیشتر باشد، خطر ابتلا به آن بیشتر می شود. افزایش وزن به مفاصل تحمل کننده وزن، مانند باسن و زانو،فشار اضافه می کند. همچنین، بافت چربی پروتئین هایی تولید می کند که می تواند باعث التهاب مضر در داخل و اطراف مفاصل شود.
• آسیب های مفصلی: صدمات، مانند آسیب هایی که در هنگام ورزش یا تصادف رخ می دهد، خطر ابتلا به آرتروز را افزایش می دهد. حتی صدماتی که سال‌ها پیش رخ داده و به ظاهر بهبود یافته‌اند، می‌توانند خطر ابتلا به آرتروز را افزایش دهند.
• فشار مکرر روی مفصل: اگر شغل یا ورزشی که انجام می‌دهید فشار مکرری بر مفصل وارد می‌کند، آن مفصل ممکن است در نهایت به آرتروز مبتلا شود.
• ژنتیک: برخی از افراد تمایل به ابتلا به آرتروز را به ارث می برند.
• بدشکلی های استخوانی: برخی از افراد با مفاصل ناقص یا غضروف معیوب به دنیا می آیند.
• بیماری های متابولیک خاص: اینها شامل دیابت و بیماری­ای است که در آن بدن آهن زیادی دارد (هموکروماتوز).

عوارض

استئوآرتریت یک بیماری پیش­رونده است که با گذشت زمان بدتر می‌شود و اغلب منجر به درد مزمن می‌شود. درد و سفتی مفاصل می‌تواند آنقدر شدید شود که کارهای روزانه را دشوار کند.

افسردگی و اختلالات خواب می تواند ناشی از درد و ناتوانی آرتروز باشد.

چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟

اگر درد یا سفتی مفاصلی دارید که از بین نمی رود، به پزشک خود مراجعه کنید.

مراحل عود آرتروز

آرتروز مرحله اول

آرتروز مرحله اول که به آن آرتروز “خفیف” نیز گفته می‌شود، شامل ساییدگی و فرسایش جزئی در مفاصل است بدون آنکه علائم قابل توجه یا از دست دادن عملکرد مشهود باشد.

علائم آرتروز مرحله اول

علائم ممکن است خفیف باشد و شامل دردها و ناراحتی‌های متناوب شود. ساییدگی جزئی در اجزای مفصل ممکن است رخ دهد، اما معمولاً غضروف به اندازه کافی سالم است تا به درستی عمل کند. افراد ممکن است پس از یک روز طولانی استفاده از مفصل یا فعالیت سنگین، ناراحتی کمی در مفصل احساس کنند.

درمان آرتروز مرحله اول

درمان آرتروز مرحله اول ممکن است ضروری نباشد یا بر راهکارهای پیشگیری متمرکز شود. پزشکان ممکن است اقدامات مرتبط با سبک زندگی را توصیه کنند، مانند گنجاندن ورزش‌های کم‌فشار، حفظ وزن متعادل و داشتن یک رژیم غذایی متعادل و مغذی.

آرتروز مرحله دوم

آرتروز مرحله دوم که به آن آرتروز “متوسط” نیز گفته می‌شود، نشان‌دهنده پیشرفت از مرحله اولیه و تقریباً بدون علامت بیماری است. در این مرحله، افراد ممکن است متوجه علائم بیشتری مربوط به مفاصل آسیب‌دیده نشوند. اگرچه این علائم به طور کلی خفیف هستند و فعالیت‌های روزانه را به طور قابل توجهی مختل نمی‌کنند.

علائم آرتروز مرحله دوم

افراد ممکن است شروع به تجربه دردهای طولانی‌مدت و شدید که کل مفصل را تحت تأثیر قرار می‌دهد، کنند. سفتی یا درد ممکن است پس از نشستن برای مدت‌های طولانی یا بیدار شدن در صبح ظاهر شود. پوست اطراف مفصل ممکن است گرم احساس شود و ناحیه ممکن است متورم شود.

درمان اغلب شامل داروهای مسکن بدون نسخه (OTC) و داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی (NSAIDs) برای کاهش درد و التهاب است. فیزیوتراپی و تمرینات تقویتی نیز می‌توانند مفید باشند.

آرتروز مرحله سوم

آرتروز مرحله سوم که به آن آرتروز “پیشرفته” نیز گفته می‌شود، شامل تخریب قابل‌توجه‌تر غضروف و تغییرات در استخوان است که منجر به علائم و ناراحتی قابل توجه می‌شود. در این مرحله، علائم پایدارتر شده و ممکن است شروع به تداخل با فعالیت‌های روزانه کنند.

علائم آرتروز مرحله سوم

افراد مبتلا به آرتروز مرحله سوم، دردها و ناراحتی‌های مداومی را تجربه می‌کنند که کل مفصل را تحت تأثیر قرار می‌دهد. تحمل وزن روی مفصل ممکن است به ویژه دردناک باشد. تورم و سفتی ممکن است به دلیل التهاب بافت نرم اطراف مفصل رخ دهد. ماهیچه‌ها ممکن است کوچکتر به نظر برسند و ضعیف احساس شوند، و دامنه حرکتی مفصل ممکن است محدود شود.

درمان آرتروز مرحله سوم

درمان در مرحله سوم ممکن است شامل دوزهای بالاتر مسکن‌های بدون نسخه، داروهای تجویزی و تزریق به مفصل، مانند کورتیکواستروئیدها یا هیالورونیک اسید باشد. فیزیوتراپی برای حفظ تحرک همچنان مهم است.

آرتروز مرحله چهارم

آرتروز مرحله چهارم که به آن آرتروز “شدید” نیز گفته می‌شود، شامل آسیب گسترده به غضروف و تغییرات در استخوان است که می‌تواند تحرک و کیفیت زندگی را به شدت تحت تأثیر قرار دهد. علائم در مرحله چهارم پایدار و شدید هستند و ممکن است جراحی ضروری باشد.

علائم آرتروز مرحله چهارم

در مرحله چهارم، درد و ناراحتی به طور مداوم وجود دارد و کیفیت زندگی فرد را تحت تأثیر قرار می‌دهد. سفتی مفصل و از دست دادن قابل توجه دامنه حرکت شایع است و افراد ممکن است در انجام کارهای روزانه دشواری داشته باشند.

درمان آرتروز مرحله چهارم

در این مرحله، گزینه‌های جراحی، از جمله جراحی تعویض مفصل، ممکن است ضروری باشد. درمان‌های غیرجراحی، مانند داروها و تغییرات سبک زندگی، همچنان نقش خود را ایفا می‌کنند اما اغلب برای مدیریت مؤثر علائم کافی نیستند.

تشخیص و درمان استئوآرتریت

تشخیص

برای تشخیص استئوآرتریت در طی معاینه فیزیکی، مفصل آسیب‌دیده (از نظر حساسیت، تورم، قرمزی و انعطاف‌پذیری) توسط پزشک بررسی می‌شود.

آزمایش­ های تصویربرداری

پزشک برای گرفتن عکس از مفصل آسیب‌دیده، معمولا موارد زیر را توصیه می کند:

• اشعه ایکس: غضروف در تصاویر اشعه ایکس دیده نمی شود. اما ازدست‌رفتن غضروف با باریک شدن فضای بین استخوان‌های مفصل آشکار می‌شود. اشعه ایکس همچنین می‌تواند استخوان را در اطراف مفصل نشان دهد.
• ام‌آرآی: ام‌آرآی از امواج رادیویی و میدان مغناطیسی قوی برای تولید تصاویر دقیق از استخوان و بافت‌های نرم، از جمله غضروف استفاده می‌کند. ام‌آرآی معمولاً برای تشخیص آرتروز موردنیاز نیست. اما در موارد پیچیده اطلاعات بیشتری ارائه می‌دهد.

تست های آزمایشگاهی

تجزیه و تحلیل خون یا مایع مفصلی می تواند به تایید تشخیص کمک کند.

• آزمایشات خون: اگرچه هیچ آزمایش خونی برای استئوآرتریت وجود ندارد، آزمایش‌های خاصی می‌توانند به رد سایر علل درد مفاصل مانند آرتریت روماتوئید کمک کنند.
• تجزیه و تحلیل مایعات مفصلی: پزشک با یک سوزن، مایع داخل مفصل آسیب دیده را خارج می کند. مایع مفصل برای التهاب مورد آزمایش قرار می گیرد و مشخص می شود که آیا درد شما به جای آرتروز ناشی از نقرس یا عفونت است.

درمان استئوآرتریت

استئوآرتریت را نمی توان از بین برد، اما درمان ها می توانند درد را کاهش دهند و به حرکت بهتر کمک کنند.

توانبخشی

• فیزیوتراپی: فیزیوتراپیست می تواند تمریناتی را برای تقویت عضلات اطراف مفصل، افزایش انعطاف پذیری و کاهش درد نشان دهد. ورزش ملایم منظمی که خود بیمار انجام می دهد، مانند شنا یا پیاده روی، می تواند به همان اندازه موثر باشد.
• کار درمانی: کاردرمانگر می‌تواند به بیمار کمک کند تا راه‌هایی را برای انجام کارهای روزمره بدون وارد کردن فشار اضافی به مفصل دردناک خود بیابد. به‌عنوان‌مثال در صورت ابتلا به آرتروز دست، مسواک با دستهٔ بزرگ، مسواک زدن را آسان‌تر می‌کند.نیمکت زیر دوش می‌تواند به تسکین درد ناشی از ایستادن در افراد مبتلا به آرتروز زانو کمک کند.
• تحریک الکتریکی عصب از طریق پوست (TENS): این روش از یک جریان الکتریکی ولتاژ پایین برای تسکین درد استفاده می کند که تسکین کوتاه مدت برای برخی از افراد مبتلا به آرتروز زانو و لگن فراهم می کند.

عمل جراحی و سایر عمل­ ها

اگر درمان های غیر تهاجمی کمک نکند، روش های زیر در نظر گرفته می شود:

• تزریق ژل: تزریق ژل به مفصل درد را برای چند هفته تسکین می دهد. پزشک ناحیه اطراف مفصل را بی‌حس کرده و با قرار دادن یک سوزن در فضای داخل مفصل، دارو را تزریق می کند. تعداد تزریق‌های ژل که بیمار می‌تواند در سال دریافت کند، معمولاً به سه یا چهار تزریق محدود می‌شود، زیرا این دارو می‌تواند در طول زمان آسیب مفاصل را بدتر کند.
• برقراری تعادل زانوها: ممکن است بر اثر آرتروز یک طرف زانوی شما بیشتر از طرف دیگر آسیب ببیند، در این حالت جراحی می تواند مفید باشد. در این روش، جراح استخوان را در بالا یا زیر زانو برش می دهد و سپس یک قطعه استخوان را برمی‌دارد یا به آن اضافه می‌کند. این کار وزن بدن را از قسمت فرسوده زانو منحرف می کند.
• تعویض مفصل: در تعویض مفصل، جراح سطوح مفاصل آسیب دیده را برمی دارد و با قطعات پلاستیکی و فلزی جایگزین می کند.

سبک زندگی و درمان ­های خانگی

هرآنچه که می توانید در مورد وضعیت خود و نحوه مدیریت آن بیاموزید، به ویژه در مورد اینکه چگونه تغییرات سبک زندگی می تواند بر علائم تأثیر بگذارد. ورزش و کاهش وزن در صورت اضافه وزن، راه های مهمی برای کاهش درد مفاصل و سفتی آرتروز است.

• ورزش: ورزش سبک می تواند استقامت را افزایش دهد، ماهیچه های اطراف مفصل را تقویت کند و مفصل را پایدارتر نگه دارد. پیاده روی، دوچرخه سواری یا ایروبیک در آب را امتحان کنید. اگر درد جدیدی در مفاصل احساس کردید، ورزش را متوقف کنید. درد جدیدی که ساعت‌ها بعد از ورزش ادامه یابد احتمالاً به این معنی است که در انجام ورزش زیاده‌روی می کنید و به معنای آسیب جدی نیست. یک یا دو روز بعد با شدت کمتر دوباره امتحان کنید.
• کاهش وزن: حمل وزن اضافی فشار وارده بر مفاصل تحمل کننده وزن مانند زانوها و باسن را افزایش می دهد. حتی کاهش وزن جزئی می تواند فشار و درد را کاهش دهد. با یک متخصص تغذیه در مورد روش های سالم کاهش وزن صحبت کنید.

چیزهای دیگری که باید امتحان کنید عبارتند از:

• حرکت درمانی: تای چی و یوگا شامل تمرینات و حرکات کششی ملایم همراه با تنفس عمیق هستند. بسیاری از مردم از این درمان ها برای کاهش استرس در زندگی خود استفاده می کنند. طبق تحقیقات موجود تای چی و یوگا درد آرتروز را کاهش و حرکت را بهبود می بخشد. مطمئن شوید یوگایی که انتخاب می‌کنید فرم ملایمی است و مربی شما می‌داند کدام یک از مفاصل شما تحت تأثیر قرار می گیرد. از حرکاتی که باعث درد در مفاصل شما می شود، خودداری کنید.
• گرما و سرما: گرما و سرما هر دو می توانند درد و تورم مفصل را تسکین دهند. گرما، به خصوص گرمای مرطوب، می تواند به آرامش عضلات و کاهش درد کمک کند. سرما  درد و اسپاسم عضلانی را کاهش می دهد.
• اسپلینت دست و پا و کفی طبی: کفی و کفش طبی مناسب ممکن است به کاهش درد هنگام راه رفتن کمک کند. این ارتزها از مفصل حمایت می کنند تا فشار از روی آن برداشته شود.
• ارتز و وسایل کمکی: وسایل کمکی می توانند به کاهش استرس روی مفاصل شما کمک کنند. هنگام راه رفتن، عصا یا واکر وزن را از روی زانو یا لگن برمی دارد. عصا را در دست مقابل پایی که درد می کند بگیرید. در افراد دچار استئوآرتریت در انگشتان دست از ابزارهایی (ارتزها) برای نگه داشتن وسایل و کار در آشپزخانه استفاده کنید. به مراکز ارتوپدفنی مراجعه کنید یا از پزشک یا درمانگر خود در مورد وسایل کمکی و ارتزها سوال کنید.

طب جایگزین

درمان‌های طب مکمل و جایگزین که نتایج خوبی برای آرتروز نشان داده ­اند عبارتند از:

• طب سوزنی: برخی از مطالعات نشان می دهد که طب سوزنی می تواند درد را تسکین داده و عملکرد افراد مبتلا به آرتروز زانو را بهبود بخشد. در طول طب سوزنی، سوزن های نازک به اندازه مو در نقاط دقیق بدن وارد پوست می شوند.
• ترکیب آووکادو – سویا غیر صابونی: این مکمل غذایی مخلوطی از روغن آووکادو و سویا است. به طور گسترده در اروپا برای درمان آرتروز زانو و لگن استفاده می شود و به عنوان یک ضد التهاب عمل می کند. برخی مطالعات ذکر می کنند که  آسیب مفاصل را کم کرده یا حتی از آن جلوگیری می کند.
• اسیدهای چرب امگا 3: امگا 3 موجود در ماهی های چرب و مکمل های روغن ماهی ممکن است به تسکین درد و بهبود عملکرد کمک کنند.

در مورد مکمل هایی که می­خواهید مصرف کنید با پزشک خود صحبت کنید.

منبع: www.medicalnewstoday.com