ورزش درمانی روماتولوژی یکی از مؤثرترین و علمیترین روشهای غیردارویی برای مدیریت بیماریهای التهابی مفصلی و بافت همبند محسوب میشود. بسیاری از بیماران مبتلا به آرتریت روماتوئید، اسپوندیلیت آنکیلوزان یا استئوآرتریت تصور میکنند برای محافظت از مفاصل خود باید از حرکت و فعالیت بدنی پرهیز کنند، در حالی که ورزش درمانی روماتولوژی با طراحی تمرینات هدفمند و نظارتشده، ضمن کاهش سفتی صبحگاهی و بهبود دامنه حرکتی، به تقویت عضلات حمایتکننده مفاصل و کاهش دردهای مزمن کمک میکند. در این رویکرد درمانی، ترکیبی از حرکات کششی، تمرینات هوازی کمفشار و مقاومتدرمانی متناسب با شرایط هر بیمار تجویز میشود که نهتنها مانع پیشرفت تغییر شکلهای مفصلی میگردد، بلکه کیفیت زندگی و توانایی انجام فعالیتهای روزمره را بهطور چشمگیری افزایش میدهد. اگر به دنبال راهی ایمن و اثربخش برای کنترل عوارض بیماریهای روماتیسمی هستید، ورزش درمانی روماتولوژی زیر نظر متخصصان، بهترین انتخاب برای بازگشت به یک زندگی فعال و کمدرد خواهد بود.
ورزش میتواند علائم دردناک را کاهش دهد، عملکرد و انعطافپذیری مفاصل را بهبود بخشد، دامنه حرکتی را افزایش دهد و خلق و خو را تقویت کند. بهتر است قبل از شروع هر برنامه ورزشی با پزشک مشورت کنید و برای تدوین یک برنامه ورزشی مناسب و شخصیسازی شده، با پزشک و فیزیوتراپیست همکاری نمایید.
عناوین مطلب:
- بهترین تمرینات برای ورزش درمانی روماتولوژی
- نکاتی برای ورزش درمانی روماتولوژی
- نقش تمرینات ورزشی و فیزیوتراپی در توقف پیشرفت و کنترل بیماری های روماتیسمی
بهترین تمرینات برای ورزش درمانی روماتولوژی
انواع ورزش زیر میتوانند به تسکین درد، خشکی مفاصل و سایر علائم ناشی از روماتیسم مفصلی کمک کنند:
حرکات کششی
حرکات کششی میتوانند به بهبود انعطافپذیری، کاهش خشکی و افزایش دامنه حرکتی کمک کنند. برنامه ایدهآل حرکات کششی برای هر فرد متفاوت خواهد بود و به این بستگی دارد که کدام مفاصل درگیر هستند و چه علائمی بروز میکند. با این حال، حرکات کششی معمولاً شامل حرکت آرام و ملایم مفاصل زانو، دستها و آرنجها میشود.
یک برنامه معمول حرکات کششی ممکن است شامل موارد زیر باشد:
- گرم کردن با قدم زدن در جا یا حرکت دادن بازوها در حالت نشسته یا ایستاده به مدت ۳ تا ۵ دقیقه.
- نگه داشتن هر کشش به مدت ۲۰ تا ۳۰ ثانیه قبل از رها کردن آن.
- تکرار هر کشش ۲ تا ۳ بار. استفاده از تسمه یوگا ممکن است به افراد در حفظ فرم صحیح در حین کشش کمک کند. اگر کسی تسمه یوگا ندارد، میتواند از جایگزینی مانند یک طناب معمولی استفاده کند.
- برخی افراد ممکن است کار با یک فیزیوتراپیست که با آرتریت روماتوئید آشناست را مفید بدانند تا روش صحیح انجام حرکات کششی متناسب با نیازهای شخصی خود را بیاموزند.
پیادهروی
پیادهروی یک ورزش کمبرخورد است که میتواند به بهبود آمادگی هوازی، سلامت قلب و مفاصل و خلق و خو کمک کند. پوشیدن کفش مناسب و حفظ آب بدن ضروری است، حتی اگر پیادهروی سنگین نباشد. معمولاً منطقی است که ابتدا آهسته راه بروید و سپس در صورت امکان سرعت را افزایش دهید.
ممکن است فرد بخواهد برنامه پیادهروی را روی سطوح صاف و هموار شروع کند و سپس به سطوح شیبدار، سراشیبی یا ناهموار برود.
حرکات سیال مانند تای چی و یوگا
هر دو ورزش تای چی و یوگا ترکیبی از تنفس عمیق، حرکات سیال، حالتهای ملایم و مدیتیشن هستند. این تمرینها انعطافپذیری، تعادل و دامنه حرکتی را افزایش داده و در عین حال اضطراب و افسردگی را کاهش میدهند.
پیلاتس
پیلاتس یک فعالیت کمبرخورد است که میتواند انعطافپذیری را برای بهبود سلامت مفاصل افزایش دهد. انجام حرکات پیلاتس که عضلات مرکزی بدن را فعال کرده و بر حرکاتی که به ثبات کمک میکنند تأکید دارند، میتواند مفید باشد. افرادی که تازه با پیلاتس آشنا میشوند باید به آرامی شروع کنند و در صورت امکان از یک مربی خبره راهنمایی بگیرند.
تمرینات در آب
آب با کاهش اثر جاذبه به حمایت از وزن بدن کمک میکند، به این معنی که تمرینات در آب فشار سنگینی به مفاصل وارد نمیکنند. شنا، ایروبیک در آب و سایر تمرینات ملایم آبی میتوانند انعطافپذیری، دامنه حرکتی، قدرت و آمادگی هوازی را افزایش دهند. این تمرینات همچنین میتوانند استرس و خشکی مفاصل را کاهش دهند.
دوچرخه سواری
از آنجایی که آرتریت روماتوئید خطر ابتلا به بیماریهای قلبی عروقی را افزایش میدهد، حفظ سلامت قلب تا حد امکان حیاتی است، به همین دلیل رکاب زدن با دوچرخه ثابت میتواند راهی ایمن برای به حرکت درآوردن مفاصل و بهبود تناسب اندام قلبی عروقی باشد. فرد همچنین میتواند برای تنفس هوای تازه در فضای باز دوچرخهسواری کند.
علاوه بر بهبود آمادگی هوازی، دوچرخهسواری میتواند خشکی را کاهش دهد، دامنه حرکتی و قدرت پاها را افزایش داده و استقامت را بهبود بخشد.
تمرینات دست
آرتریت روماتوئید گاهی اوقات میتواند منجر به محدودیت در استفاده از دستها شود. فرد مبتلا به آرتریت روماتوئید ممکن است قدرت گرفتن خود را از دست بدهد یا متوجه شود که اشیاء را زمین میاندازد. خم کردن مچها به بالا و پایین، خم کردن آهسته انگشتان، باز کردن گسترده انگشتان روی میز و فشار دادن یک توپ استرسگیر (توپ ضد استرس) همگی میتوانند به افزایش قدرت و انعطافپذیری دستها کمک کنند.
پیشنهاد مطالعه: تمرینات دست برای کاهش سفتی مفاصل
نکاتی برای ورزش درمانی روماتولوژی
نکات زیر میتوانند ایمنی و راحتی را هنگام ورزش با آرتریت روماتوئید افزایش دهند:
ثبات داشته باشید
افراد برای دستیابی به نتایج معنادار باید به طور مداوم ورزش کنند. مهم است که استمرار داشته باشید و به طور منظم تمرین کنید. یک فرد مبتلا به آرتریت روماتوئید از انجام مداوم و مادامالعمر تمرینات هوازی و قدرتی بهرهمند خواهد شد. ممکن است برخی روزها از روزهای دیگر راحتتر نباشند، اما میتوان شدت تمرین را متناسب با شرایط تنظیم کرد.
برای راحتی و محافظت از وسایل کمکی استفاده کنید
روشهای زیر میتوانند به افراد کمک کنند راحتتر و با خطر کمتر آسیب و زمین خوردن ورزش کنند:
- انتخاب کفش مناسب که محافظت و تعادل کافی را فراهم کند
- استفاده از تشک یوگای ضد لغزش
- پوشیدن لباسهای راحت که عرق را سریع به خود جذب کنند
- انجام انواع مختلف تمرینات و تغییر دادن روال روزانه میتواند به افراد کمک کند از کار بیش از حد یک گروه عضلانی یا مفاصل خاص جلوگیری کنند.
- به عنوان مثال، فردی که هر روز صبح حرکات کششی انجام میدهد ممکن است بنا به شرایط و با اجازه علائمش، تصمیم بگیرد دو بار در هفته تمرینات قدرتی، یک بار در هفته تمرین در آب و دو بار در هفته یوگا یا تای چی را به برنامه خود اضافه کند.
این تنوع باید از آسیبهای ناشی از استفاده مکرر (آسیبهای فشار مکرر) جلوگیری کند، زیرا این آسیبها میتوانند علائم را تشدید کرده و مزایای ورزش را خنثی کنند.
تمرینات را با توجه به علائم تنظیم کنید
افراد میتوانند در روزهایی که علائم شدیدتر هستند، از شدت تمرین بکاهند. به عنوان مثال، میتوانند نوار مقاومتی را به جای گرفتن با دست، دور ساعد خود بیندازند. بیمار به عنوان راهکار دیگر، میتوانند نوع متفاوتی از ورزش را امتحان کنند یا مدت زمان تمرین را کوتاهتر نمایند. در روزهایی که دوچرخهسواری یا شنا کردن بیش از حد به نظر میرسد، جایگزین کردن این نوع فعالیت با یک پیادهروی آرام یا چند حرکت کششی همچنان مفید خواهد بود.
به بدن گوش دهید
برای افراد مبتلا به آرتریت روماتوئید مهم است که تا حد امکان از نظر فیزیکی فعال باقی بمانند. با این حال، اجتناب از ناراحتی یا آسیب دیدگی به همان اندازه حیاتی است. انتخاب سرعت مناسب و گوش دادن به بدن نیز واجب است. اگر ورزش باعث ناراحتی یا شعلهور شدن بیماری شود، بهتر است مدت جلسه تمرینی را کاهش دهید. به عنوان مثال، به جای ۳۰ دقیقه، ۱۰ دقیقه ورزش کنید. افراد همچنین باید در صورت لزوم استراحت کنند.
با یک فیزیوتراپیست کار کنید
کار با یک فیزیوتراپیست که در زمینه آرتریت روماتوئید تخصص دارد میتواند در ایجاد یک برنامه ورزشی ایمن و مناسب مفید باشد. این همکاری میتواند به ویژه برای افرادی که اخیراً تشخیص آرتریت روماتوئید گرفتهاند یا کسانی که شعلهور شدن شدید بیماری را تجربه میکنند، سودمند باشد.
تمریناتی که باید اجتناب کرد:
افراد مبتلا به آرتریت روماتوئید باید از ورزشهای سنگین یا هر ورزشی که باعث درد میشود خودداری کنند. این موارد ممکن است شامل ورزشهای پربرخورد (پُرتأثیر) باشد که فشار بیش از حدی به مفاصل وارد میکنند، باشد. وضعیت بدنی هر فرد متفاوت است و فعالیتی که برای یک نفر باعث درد میشود ممکن است تأثیر یکسانی روی فرد دیگر نداشته باشد. آنچه برای یک فرد مناسب است به موقعیت و وضعیت سلامتی او بستگی دارد.
نقش تمرینات ورزشی و فیزیوتراپی در توقف پیشرفت و کنترل بیماری های روماتیسمی
تمرینات ورزشی بهعنوان یکی از ارکان اصلی درمانهای غیردارویی در بیماریهای روماتیسمی، نقش حیاتی در کنترل علائم و جلوگیری از تشدید ناتوانیهای ناشی از این بیماریها ایفا میکنند. اگرچه این مداخلات مستقیماً روند خودایمنی یا التهابی زمینهای بیماری را متوقف نمیکنند، اما از طریق تقویت عضلات حمایتکننده مفاصل، بهبود دامنه حرکتی و افزایش انعطافپذیری به کاهش فشار مکانیکی روی مفاصل آسیبدیده کمک کرده و از تغییر شکل و تحلیل بیشتر آنها پیشگیری میکنند.
همچنین فیزیوتراپی در روماتیسم با استفاده از تکنیکهای تخصصی مانند تمریندرمانی، الکتروتراپی و آموزش الگوهای صحیح حرکتی، درد و التهاب را کاهش داده و عملکرد روزمره بیمار را بهبود میبخشد. استمرار در انجام تمرینات مناسب و برنامهریزیشده علاوه بر حفظ کیفیت زندگی، میتواند نیاز به داروهای مسکن قویتر را کاهش داده و از ناتوانیهای طولانیمدت پیشگیری کند.
کلام ما
مرکز روماتیسم ایران با بهرهگیری از تیمی مجرب و متشکل از فوق تخصص روماتولوژی و متخصص ارتوپدی و جراح ستون فقرات، پیشگام در ارائه خدمات جامع ورزش درمانی روماتولوژی است. در این مرکز، پس از ارزیابی دقیق وضعیت بیمار توسط پزشکان فوقتخصص، برنامههای ورزشی درمانی هدفمندی طراحی میشود که نهتنها به کاهش درد و خشکی مفاصل و بهبود کیفیت زندگی کمک میکند، بلکه با نظارت بر اصول صحیح حرکتی، از آسیبهای بیشتر به ویژه در ستون فقرات و مفاصل تحت فشار پیشگیری مینماید. هم افزایی دانش تخصصی در کنار تجهیزات مدرن توانبخشی، این امکان را فراهم ساخته تا بیماران مبتلا به انواع بیماریهای روماتیسمی با خیالی آسوده و در محیطی امن، گامی مؤثر در مسیر کنترل بیماری و بازگشت به زندگی فعال و بدون درد بردارند. برای بهرهمندی از این خدمات منحصربهفرد و مشاوره با متخصصان ما، همین امروز با مرکز روماتیسم ایران تماس بگیرید.
منبع: orthosportsmed.com
بدون دیدگاه