آرتریت سپتیک که با عنوان آرتریت عفونی نیز شناخته میشود، یک اورژانس پزشکی جدی است که در اثر ورود مستقیم عوامل بیماریزا (عمدتاً باکتریها) به فضای مفصل ایجاد میشود. این عفونت معمولاً تنها یک مفصل را، اغلب زانو، لگن یا مچ پا، درگیر میکند و با علائمی مانند درد شدید، تورم، قرمزی، گرمی مفصل و تب بروز مییابد. تشخیص سریع آرتریت سپتیک از طریق آزمایش مایع مفصلی و شروع درمان فوری با آنتیبیوتیکهای وریدی و درناژ مفصل آلوده، برای جلوگیری از تخریب غضروف و استخوان ضروری است. تأخیر در درمان میتواند منجر به عوارض جبرانناپذیری شود، بنابراین شناخت به موقع نشانههای این بیماری از اهمیت بالایی برخوردار است.
فهرست مطالب:
- آرتریت سپتیک چیست؟
- مفاصل مستعد بیماری
- سرایت آرتریت سپتیک به سایر نقاط بدن
- علائم و علت بیماری
- آیا بیماری مسری است؟
- آزمایش های تشخیص بیماری
- درمان بیماری
- سوالات متداول
آرتریت سپتیک چیست؟
آرتریت سپتیک زمانی رخ میدهد که یک عفونت به یک یا چند مفصل بدن شما سرایت کرده و باعث التهاب میشود. این التهاب در سطح غضروف (نوعی بافت پیوندی) که مفاصل را میپوشاند و نیز در مایع سینوویال که مفاصل را روان میکند، ایجاد میشود. باکتریها، ویروسها یا قارچها میتوانند عامل این عفونت باشند که معمولاً از بخش دیگری از بدن به وجود آمده و از طریق جریان خون به مفصل گسترش مییابد. مفاصل بزرگ مانند لگن و زانو بیشتر درگیر میشوند، اما احتمال ابتلای سایر مفاصل مانند شانه و مچ پا نیز وجود دارد.
آرتریت سپتیک بیشتر کودکان را تحت تأثیر قرار میدهد، اما بزرگسالان نیز میتوانند به آن مبتلا شوند. پسران بین ۲ تا ۳ سال بیشترین احتمال ابتلا به این بیماری را دارند.
آرتریت سپتیک بیماری بسیار شایعی نیست. تقریباً در هر ۱۰۰,۰۰۰ نفر، بین ۲ تا ۶ مورد در سال گزارش میشود. اگرچه این بیماری نادر است، اما یک وضعیت جدی محسوب میشود و میتواند باعث آسیب دائمی به مفصل درگیر شده و عوارض دیگری ایجاد کند. در صورت عدم درمان، حتی میتواند منجر به مرگ شود. در صورت تجربه علائم، حتماً بلافاصله به پزشک مراجعه کرده یا به نزدیکترین بیمارستان بروید.
کدام مفاصل بیشتر مستعد این بیماری هستند؟
مفصلی که بیشتر تحت تأثیر آرتریت سپتیک قرار میگیرد به عوامل مختلفی بستگی دارد. به طور کلی، مفاصل بزرگتر در نیمه پایینی بدن مانند لگن، زانو و مچ پا شایعتر هستند. در کودکان مفصل لگن و در بزرگسالان مفصل زانو شایعترین محل درگیری است.
در مصرفکنندگان تزریقی مواد مخدر مفاصل اتصال دهنده لگن و ستون فقرات تحتانی (مفاصل ساکروایلیاک) و مفصل اتصال دهنده ترقوه به جناغ سینه (مفصل استرنوکلاویکولار) بیشتر درگیر میشوند.
آیا آرتریت سپتیک میتواند به سایر نقاط بدن سرایت کند؟
اگر عفونتی که باعث آرتریت سپتیک شده است درمان نشود، میتواند به سایر قسمتهای بدن گسترش یابد. این وضعیت “سپسیس” نام دارد و تهدیدکننده زندگی است.
بیشتر موارد آرتریت سپتیک تنها یک مفصل را درگیر میکند. در موارد نادر، ممکن است چندین مفصل همزمان درگیر شوند. عفونتهای استافیلوکوکی شایعترین علت آرتریت سپتیک هستند و معمولاً تنها یک مفصل را درگیر میکنند. اما آرتریت سپتیک ناشی از باکتری “نیسریا” معمولاً چندین مفصل را به طور همزمان درگیر میکند.
علائم آرتریت سپتیک چیست؟
- احساس درد و حساسیت به لمس در مفصل درگیر
- تورم و احساس گرمی در مفصل آسیبدیده
- محدودیت در دامنه حرکتی مفصل مبتلا
- تمایل نداشتن به استفاده یا حرکت دادن مفصل درگیر
- تب
علت ایجاد بیماری چیست؟
آرتریت سپتیک توسط یک عفونت ایجاد میشود. این عفونت میتواند منشأ باکتریایی، قارچی، مایکوباکتریایی، ویروسی یا سایر عوامل بیماریزا داشته باشد. در بیشتر موارد، عفونت ابتدا در نقطهای دیگر از بدن شروع شده و سپس از طریق جریان خون به مفصل گسترش مییابد. به طور مشخص، عوامل زیر میتوانند باعث آرتریت سپتیک شوند:
- استافیلوکوکوس اورئوس: این باکتری (که به نام استاف نیز شناخته میشود) شایعترین علت آرتریت سپتیک در هر دو گروه کودکان و بزرگسالان است.
- استافیلوکوکوس اورئوس مقاوم به متیسیلین (MRSA): MRSA نوعی عفونت استاف است که در برابر برخی آنتیبیوتیکها مقاوم است. افرادی که از داروهای وریدی استفاده میکنند، مبتلا به HIV یا دیابت هستند، خطر بیشتری برای ابتلا به آرتریت سپتیک ناشی از MRSA دارند.
- استرپتوکوکهای گروه A و B: استرپتوکوکها نوعی باکتری هستند. افراد مسن و افراد مبتلا به بیماریهای مزمن مانند دیابت و سیروز کبدی، خطر بیشتری برای ابتلا به آرتریت سپتیک ناشی از استرپتوکوک دارند.
- نیسریا گونوره آ: این باکتری باعث بیماری سوزاک (یک عفونت مقاربتی) میشود. افراد مبتلا به سوزاک ممکن است به آرتریت گونوکوکی که نوعی از آرتریت سپتیک است، مبتلا شوند.
- نیسریا منینجیتیدیس (مننگوکوک): این باکتری باعث مننژیت میشود. اگرچه احتمال آن کم است، اما ابتلا به آرتریت سپتیک ناشی از این باکتری نادر است.
آیا آرتریت سپتیک مسری است؟
خیر، خود بیماری آرتریت سپتیک مسری نیست. با این حال، باکتریهای عامل آن مانند استافیلوکوکوس اورئوس، MRSA و نیسریا گونوره آ میتوانند از طریق تماس فرد به فرد منتقل شوند.
آرتریت سپتیک چگونه تشخیص داده میشود؟
پس از معاینه فیزیکی مفصل، اگر پزشک به آرتریت سپتیک مشکوک شود، به احتمال زیاد با استفاده از یک سوزن، نمونهای از مایع سینوویال (مایعی که مفصل را روان میکند) را از مفصل درگیر خارج میکند. این عمل آسپیراسیون نام دارد. سپس این مایع برای آزمایش به آزمایشگاه فرستاده میشود. وجود باکتری در مایع سینوویال مفصل، تشخیص آرتریت سپتیک را تأیید میکند.
آزمایشهای مورد استفاده برای تشخیص آرتریت سپتیک عبارتند از:
- آسپیراسیون مایع سینوویال: پزشک ممکن است با یک سوزن ظریف، مایع را از مفصل درگیر خارج کند تا وجود باکتری در آن بررسی شود.
- آزمایش خون: ممکن است آزمایش خون برای بررسی پاسخ سیستم ایمنی بدن به عفونت و/یا رد کردن سایر مشکلات احتمالی درخواست شود.
- عکسبرداری با اشعه ایکس (رادیوگرافی): از این روش برای گرفتن تصویر از استخوانها استفاده میشود. عکسهای ایکسری میتوانند widening فضای مفصلی و برآمدگی بافتهای نرم را که میتواند نشانهای از آرتریت سپتیک باشد، نشان دهند.
- سونوگرافی: سونوگرافی با استفاده از امواج صوتی از داخل بدن تصویربرداری میکند. سونوگرافی به پزشک کمک میکند میزان تورم مفصل را مشاهده کرده و در هنگام آسپیراسیون، مایع مفصلی را به وضوح ببیند.
- امآرآی (MRI): امآرآی از یک آهنربای بزرگ، امواج رادیویی و یک کامپیوتر برای ایجاد تصاویر دقیق از اندامها و استخوانها استفاده میکند. امآرآی میتواند در شناسایی موارد اولیه آرتریت سپتیک کمک کننده باشد.
آرتریت سپتیک چگونه درمان میشود؟
- جراحی: در بیشتر موارد، برداشتن بافت ملتهب (دبریدمان جراحی) و مصرف آنتیبیوتیکهای وریدی ضروری است.
- آنتیبیوتیک: تمام موارد آرتریت سپتیک نیاز به درمان با آنتیبیوتیک دارند. پزشک ممکن است آنتیبیوتیک را به صورت وریدی و/یا قرص برای شما تجویز کند.
- تخلیه مایع مفصلی: پزشک ممکن است مایع را با استفاده از یک سوزن ظریف از مفصل شما خارج (آسپیراسیون) کند. ممکن است نیاز باشد این کار در طول دوره بهبودی بیش از یک بار انجام شود.
- فیزیوتراپی: به احتمال زیاد برای بازیابی عملکرد مفصل و جلوگیری از ضعیف شدن عضلات اطراف آن، به فیزیوتراپی نیاز خواهید داشت.
- برداشتن مفصل مصنوعی: اگر آرتریت سپتیک در یک مفصل مصنوعی (پروتز) ایجاد شود، به احتمال زیاد مفصل مصنوعی شما برداشته شده و با یک “اسپیسر” (یک وسیله سیمانی حاوی آنتیبیوتیک) جایگزین میشود. پس از چند ماه، پزشک مفصل مصنوعی جدیدی را جایگزین خواهد کرد.
مدت زمان بهبود کامل آرتریت سپتیک به عامل ایجادکننده عفونت و سلامت کلی شما بستگی دارد. ممکن است نیاز باشد چند هفته آنتیبیوتیک مصرف کنید. اگر عفونت به مفصل و بافتهای نرم اطراف آن آسیب زده باشد، بهبود کامل مفصل ممکن است زمان بیشتری ببرد.
آیا آرتریت سپتیک خودبهخود بهبود مییابد؟
خیر، از آنجا که آرتریت سپتیک یک عفونت است، نمیتواند خودبهخود بهبود یابد. عفونتهای باکتریایی باید با آنتیبیوتیک درمان شوند. اگر علائم آرتریت سپتیک را تجربه میکنید، فوراً با پزشک خود تماس بگیرید یا به نزدیکترین بیمارستان مراجعه کنید. آرتریت سپتیک در صورت عدم درمان میتواند منجر به عوارض جدی و حتی تهدیدکننده زندگی شود.
سوالات متداول
آینده پیش روی بیماری چیست؟
آینده آرتریت سپتیک به چند عامل بستگی دارد، از جمله:
- نوع باکتری یا عامل ایجادکننده عفونت.
- مدت زمان طول کشیدن عفونت.
- سن و سلامت کلی شما.
برخی انواع باکتریها، مانند MRSA، درمان سختتری دارند. هر چه آرتریت سپتیک مدت بیشتری طول بکشد، احتمال آسیب دیدن مفصل درگیر بیشتر میشود. افرادی که سیستم ایمنی ضعیفی دارند نیز بیشتر در معرض آسیب مفصل مبتلا قرار دارند.
آیا آرتریت سپتیک کشنده است؟
علیرغم استفاده از آنتیبیوتیک برای درمان، نرخ مرگ و میر ناشی از آرتریت سپتیک بین ۷ تا ۱۵ درصد است. اگر علائم آرتریت سپتیک را تجربه میکنید، حتماً در اسرع وقت با پزشک خود تماس بگیرید یا به نزدیکترین بیمارستان مراجعه کنید.
آیا آرتریت سپتیک با عوارضی همراه است؟
آرتریت سپتیک یک بیماری جدی است. عوارض عدم درمان آن میتواند شامل موارد زیر باشد:
- درد مزمن
- استئومیلیت (عفونت استخوان)
- استئونکروز (مرگ بافت استخوانی به دلیل عدم خون رسانی)
- اختلاف در طول پاها
- سپسیس (عفونت گسترده در بدن)
- مرگ
عوامل خطر برای ابتلا به آرتریت سپتیک چه هستند؟
برای کودکان :
- سن: نوزادان به دلیل ضعیفتر بودن سیستم ایمنی، خطر بیشتری دارند.
- ابتلا به هموفیلی: کودکان مبتلا به این اختلال خونریزیِ ارثی خطر بیشتری دارند.
- ضعف سیستم ایمنی: کودکان دارای سیستم ایمنی ضعیف خطر بیشتری دارند.
- شیمیدرمانی: شیمیدرمانی سیستم ایمنی را ضعیف میکند و خطر را افزایش میدهد.
برای بزرگسالان:
- سن: افراد بالای ۸۰ سال خطر بیشتری دارند.
- داشتن آرتریت روماتوئید یا استئوآرتریت: آسیب مفاصل ناشی از این بیماریها فرد را مستعدتر میکند.
- ابتلا به HIV: این ویروس سیستم ایمنی را ضعیف میکند.
- دیابت: قند خون بالا میتواند سیستم ایمنی را تضعیف کند.
- عفونتهای پوستی: از آنجا که عفونت معمولاً از جای دیگری از بدن آغاز میشود، عفونت پوستی میتواند منجر به آرتریت سپتیک شود.
- جراحی اخیر مفصل: زخم ناشی از جراحی میتواند عفونی شود.
- داشتن مفصل مصنوعی: عفونت در مفاصل مصنوعی شایعتر است.
- مصرف تزریقی مواد مخدر: سوزن میتواند باکتریهای مضر را وارد بدن کند.
- فعالیت جنسی: رابطه جنسی محافظتنشده خطر ابتلا به آرتریت ناشی از باکتری سوزاک را افزایش میدهد.
چگونه میتوانم از آرتریت سپتیک پیشگیری کنم؟
اگرچه همه موارد قابل پیشگیری نیستند، اما با کارهای زیر میتوان خطر را کاهش داد:
- پیشگیری از عفونت زخمها: بریدگیها و زخمها را تمیز نگه دارید. در صورت مشاهده علائم عفونت (قرمزی، گرما، چرک) فوراً به پزشک مراجعه کنید.
- مدیریت بیماریهای مزمن: اگر بیماری مزمنی مانند دیابت دارید، آن را به خوبی مدیریت کنید.
- استفاده از کاندوم.
- پرهیز از سوءمصرف مواد: مصرف تزریقی مواد باعث عفونت میشود. فقط داروهای تجویز شده توسط پزشک را مصرف کنید.
چه زمانی باید به پزشک مراجعه کنم؟
اگر علائمی مانند درد مفصل، تب، گرمی شدید، قرمزی، حساسیت به لمس در مفصل و محدودیت حرکت در آن را تجربه میکنید، فوراً با پزشک خود تماس بگیرید یا به نزدیکترین بیمارستان مراجعه کنید. آرتریت سپتیک یک وضعیت جدی است که نیاز به درمان با آنتیبیوتیک دارد و در صورت عدم درمان میتواند تهدیدکننده زندگی باشد.
تفاوت بین آرتریت سپتیک و استئومیلیت چیست؟
هر دو بیماری نادر و جدی هستند. استئومیلیت عفونت خود استخوان است، در حالی که آرتریت سپتیک التهاب غضروف پوشاننده مفصل و مایع سینوویال است که توسط یک عفونت ایجاد میشود. تشخیص این دو از هم ممکن است سخت باشد زیرا علائم مشابهی (درد، تورم) دارند. آرتریت سپتیک میتواند منجر به استئومیلیت شود و ممکن است فرد همزمان به هر دو مبتلا شود. در صورت مشاهده علائم هر کدام، فوراً به بیمارستان مراجعه کنید.
تفاوت بین آرتریت سپتیک و نقرس چیست؟
نقرس یک شکل شایع از آرتریت التهابی است که توسط کریستالهای اسید اوریک ایجاد میشود، اما آرتریت سپتیک توسط یک عفونت ایجاد میشود. آرتریت سپتیک میتواند یک عارضه نادر اما جدی از نقرس باشد. از آنجا که علائم (قرمزی، تورم) مشابه هستند، تشخیص تفاوت ممکن است سخت باشد. در صورت تجربه علائم، برای تشخیص دقیق به پزشک مراجعه کنید.
منبع: my.clevelandclinic.org
بدون دیدگاه