بیماری نقرس کاذب (Pseudogout) که با نام آرتریت کریستال پیروفسفات کلسیم (CPPD) نیز شناخته میشود، یک نوع التهاب مفصل است که در اثر تجمع کریستالهای پیروفسفات کلسیم در مایع مفصلی ایجاد میشود. اگرچه علائم آن شامل قرمزی، تورم، درد ناگهانی و شدید مفاصل—مشابه بیماری نقرس کلاسیک—است، اما کریستالهای عامل آن کاملاً متفاوت هستند. تشخیص صحیح نقرس کاذب معمولاً از طریق آزمایش مایع مفصلی انجام میگیرد و این بیماری بیشتر در زانوها، مچ دست و قوزک پا دیده میشود. برخلاف نقرس واقعی که ارتباط نزدیکی با سطح بالای اسید اوریک خون دارد، نقرس کاذب اغلب با افزایش سن، آسیبهای قبلی مفصل یا برخی بیماریهای زمینهای دیگر مرتبط است و درمان آن بر کنترل درد و کاهش التهاب متمرکز میباشد.
آنچه بیان کرده ایم:
- نقرس کاذب چیست؟
- تفاوت نقرس کاذب با نقرس معمولی
- علائم بیماری
- علت و عوارض بیماری
- تشخیص بیماری
- مدیریت و درمان
- سوالات متداول
بیماری نقرس کاذب چیست؟
نقرس کاذب نوعی آرتریت است که باعث دورههای ناگهانی درد و تورم در مفاصل میشود. این بیماری میتواند هر مفصلی در بدن را تحت تأثیر قرار دهد، اما شایعترین مفاصل درگیر عبارتند از:
- زانوها
- دستها و مچ دست
- شانهها
- لگن و ناحیه لگن
- آرنجها
- مچ پاها
نامهای دیگری نیز برای نقرس کاذب به نام رسوب پیروفسفات کلسیم , آرتریت پیروفسفات کلسیم, کندروکلسینوزیس (Chondrocalcinosis)به کار میرود.
تفاوت نقرس کاذب با نقرس معمولی چیست؟
نام “نقرس کاذب” به دلیل شباهت بسیار آن به نقرس، که نوع دیگری از آرتریت با علائم مشابه است، انتخاب شده است. پیشوند “شبه- (Pseudo)” به معنای “نماينده” یا “کاذب” است، بنابراین نقرس کاذب در واقع “نقرس واقعی” نیست.
نقرس زمانی اتفاق میافتد که اسید اوریک خون بیش از حد باشد (هایپراورسمی) و کریستالهای تیز اسید اوریک در مفاصل جمع شده و باعث التهاب میشوند. در مقابل، علت نقرس کاذب، تجمع نوع دیگری از کریستالها در مفاصل است: پیروفسفات کلسیم (CPP). به همین دلیل است که “رسوب پیروفسفات کلسیم” نام دیگر این بیماری است. “رسوب” به معنای انباشته شدن یک ماده است. نقرس معمولاً مفصل پایه شست پا (مفصل متاتارسوفالانژیال یا MTP) را درگیر میکند. در حالی که نقرس کاذب بهندرت در این مفصل ایجاد میشود و عمدتاً مفاصل بزرگتر دیگر را تحت تأثیر قرار میدهد.
علائم نقرس کاذب چیست؟
شایعترین علائم نقرس کاذب عبارتند از:
- درد ناگهانی و شدید مفصل
- تغییر رنگ یا قرمزی پوست اطراف مفصل
- تورم
- خشکی و سفتی مفصل
- احساس گرما یا داغی در داخل یا اطراف مفصل
علائم نقرس کاذب به صورت دورهای ظاهر و ناپدید میشوند که به این دورهها “حملات” یا “شعلهور شدن” بیماری میگویند. این حملات میتوانند به طور ناگهانی آغاز شوند. معمولاً علائم به یکباره و به صورت مجتمع ظاهر میشوند، نه اینکه به تدریج و در طول زمان ایجاد شوند. مدت زمان یک حمله نقرس کاذب میتواند از چند روز تا چند هفته (یا بیشتر) طول بکشد.
علت ایجاد نقرس کاذب چیست؟
علت اصلی بیماری، تجمع پیروفسفات کلسیم (CPP) در مفاصل درگیر است. این ماده اضافی، کریستالهای کوچکی تشکیل میدهد که در غضروف و غشای سینوویال (پرده پر از مایع اطراف مفاصل) جمع میشوند. در نهایت، این کریستالها در داخل مفاصل تجمع یافته و باعث بروز حمله علائم میشوند.
کارشناسان به طور قطعی نمیدانند که چه چیزی باعث تولید بیش از حد CPP در بدن میشود. برخی مطالعات نشان میدهند که ممکن است این بیماری ارثی باشد، به این معنی که والدین میتوانند خطر ابتلا به نقرس کاذب را به فرزندان خود منتقل کنند. برخی افراد نیز پس از تجربه یک ضربه یا آسیب به مفصل، به این بیماری مبتلا میشوند. به نظر متخصصان، برخی بیماریهای متابولیک یا غدد درونریز نیز میتوانند عامل ایجاد نقرس کاذب باشند.
هر فردی ممکن است به نقرس کاذب مبتلا شود، اما این بیماری در افراد بالای ۶۵ سال شایعتر است. ابتلا به برخی بیماریهای خاص نیز میتواند خطر بروز نقرس کاذب را افزایش دهد، از جمله:
- هیپومنیزیمی (کمبود منیزیم خون)
- هیپرپاراتیروئیدیسم (پرکاری غده پاراتیروئید)
- بیماری تیروئید
- هموکروماتوز (افزایش بیش از حد آهن)
- هیپوفسفاتازی
- استئوپنی (کاهش تراکم استخوان)
- بیماری مزمن کلیوی (CKD)
افرادی که به انواع دیگر آرتریت مبتلا هستند نیز ممکن است بیشتر در معرض خطر نقرس کاذب قرار داشته باشند، از جمله:
- نقرس
- استئوآرتریت (آرتروز)
- آرتریت روماتوئید
- آرتریت پس از ضربه
عوارض نقرس کاذب چیست؟
در صورت عدم درمان، حملات نقرس کاذب مکررتر و شدیدتر میشوند. برخی از افراد مبتلا به نقرس کاذب سردرد یا درد گردن را تجربه میکنند. این اتفاق زمانی میافتد که رسوبات CPP در اطراف استخوانهای متراکم بخش بالایی گردن تشکیل شوند.
تشخیص و آزمایش ها
پزشک با انجام معاینه فیزیکی و برخی آزمایشها، نقرس کاذب را تشخیص میدهد. پزشک مفاصل شما را معاینه کرده و در مورد علائمی که تجربه میکنید سؤال خواهد پرسید. به پزشک خود درباره موارد زیر اطلاعات دقیقی ارائه دهید:
- اولین بار چه زمانی متوجه علائم شدید.
- آیا علائم به صورت دورهای ظاهر و ناپدید میشوند.
- آیا فعالیت خاصی یا زمان خاصی از روز باعث بدتر یا بهتر شدن علائم میشود.
پزشک ممکن است برای تأیید وجود کریستالهای اضافی CPP در مایع مفصل، “آسپیراسیون مفصل” (آرتروسنتز) انجام دهد. در این روش، یک سوزن را وارد مفصل کرده، مقداری از مایع آن را بیرون میکشند و نمونه را به آزمایشگاه میفرستند. در آزمایشگاه، تکنسین نمونه مایع مفصل را زیر میکروسکوپ بررسی میکند. پیدا کردن کریستالهای اضافی CPP در مایع مفصل پس از آسپیراسیون، معمولاً بهترین روش برای تأیید تشخیص نقرس کاذب است.
آسپیراسیون مفصل میتواند دردناک باشد، به خصوص اگر در آن مفصل علائم شدیدی داشته باشید. پزشک میتواند برای کاهش درد در حین عمل، از داروی بیحسی استفاده کند.
تست های تصویر برداری از مفاصل و بافتهای اطراف آنها :
- عکسبرداری با اشعه ایکس
- سیتی اسکن
- امآرآی (تصویربرداری تشدید مغناطیسی)
- سونوگرافی
مدیریت و درمان
رایجترین درمانها برای کنترل علائم و کاهش دفعات حملات شامل داروهای زیر است:
- داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی (NSAIDs): داروهای بدون نسخهای مانند ایبوپروفن یا ناپروکسن، درد و التهاب را کاهش میدهند. مصرف این داروها برای همه ایمن نیست، بهویژه اگر مشکلات سلامتی خاصی داشته باشید. قبل از شروع مصرف و نیز مصرف بیش از ۱۰ روز متوالی، با پزشک خود مشورت کنید.
- کورتیکواستروئیدها: این داروهای ضدالتهاب با نسخه تجویز میشوند. پزشک ممکن است داروهای خوراکی یا تزریق مستقیم کورتون (مانند کورتیزون) به داخل مفصل درگیر را توصیه کند.
- کلشیسین: کلشیسین یک داروی تجویزی است که التهاب و درد را کاهش میدهد. مصرف آن در طی ۲۴ ساعت اول شروع حمله، بهخصوص مؤثر است. پزشک ممکن است مصرف دوز پایین به مدت طولانیتر را برای کاهش تکرار حملات پیشنهاد کند.
- تزریق داروهای بیولوژیک: پزشک ممکن است تزریق داروهایی مانند آناکینرا یا کاناکینوماب را برای مدیریت حملات پیشنهاد کند. این داروهای تجویزی مشابه کلشیسین عمل میکنند. این داروها توسط سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) برای درمان انواع دیگر آرتریت تأیید شدهاند، اما هنوز تأییدیه FDA برای درمان نقرس کاذب را دریافت نکردهاند. این امر ممکن است باعث شود که بیمه هزینه آنها را پوشش ندهد و گرانتر از سایر گزینهها باشند.
سوالات متداول
در صورت ابتلا به نقرس کاذب چه انتظاری باید داشته باشم؟
باید این را بدانید که علائم به صورت دورهای شعلهور شده و سپس فروکش کنند. در صورت عدم تشخیص و درمان توسط پزشک، این حملات ممکن است با تکرار بیشتری رخ دهند.حتی در صورت درمان، معمولاً با افزایش سن، دفعات حملات بیشتر میشود.
آیا میتوان از نقرس کاذب پیشگیری کرد؟
در حال حاضر، راهی برای پیشگیری از نقرس کاذب وجود ندارد. اما متخصصان در حال تحقیق بر روی دلایل دقیق تولید CPP اضافی در بدن هستند. کنترل و مدیریت سایر بیماریهای زمینهای که ممکن است داشته باشید، میتواند به کاهش دفعات حملات کمک کند.
برخی افراد به طور طبیعی حملات مکررتری را تجربه میکنند. این تقصیر شما نیست و اگر دچار حمله شدید، به این معنی نیست که کار اشتباه یا ناسالمی انجام دادهاید. این بیماری معمولاً محرکهای مستقیم و قابل اجتنابی ندارد.
چه زمانی باید به پزشک مراجعه کنم؟
در صورت تجربه درد ناگهانی و شدید در هر یک از مفاصل، بهویژه اگر همراه با تورم و قرمزی یا تغییر رنگ پوست باشد، به پزشک مراجعه کنید. نقرس کاذب علائم مشترک زیادی با نقرس، عفونتها و سایر مشکلاتی دارد که نیاز به درمان فوری دارند.
اگر حملات نقرس کاذب شما مکررتر یا علائم شدیدتر از گذشته شده است، با پزشک خود صحبت کنید.
چه سوالاتی باید از پزشکم بپرسم؟
- آیا من نقرس کاذب دارم یا نوع دیگری از آرتریت؟
- به چه آزمایشهایی نیاز خواهم داشت؟
- برای پیشگیری از حملات آینده چه کارهایی میتوانم انجام دهم؟
- کدام داروها برای کنترل علائم من بهترین هستند؟
با توجه به پیچیدگی تشخیص افتراقی و مدیریت درمان نقرس کاذب که اغلب شامل داروهای ضدالتهاب، کلشیسین یا تزریق کورتیکواستروئید است، مراجعه به یک فوق تخصص دکتر روماتولوژی ضروری میباشد. این متخصصان با دانش عمیق در زمینه بیماریهای مفصلی و التهابی، دقیقترین تشخیص و برنامه درمانی را ارائه میدهند. برای دریافت این خدمات تخصصی، میتوان از سامانه نوبت دهی دکتر روماتولوژی به صورت آنلاین استفاده کرد تا روند معاینه و درمان در سریعترین زمان ممکن آغاز شود.
آیا غذاها میتوانند محرک نقرس کاذب باشند؟
معمولاً آنچه میخورید یا مینوشید، باعث حملات نقرس کاذب نمیشود. اما این عامل میتواند محرک حملات نقرس واقعی باشد و این یکی از تفاوتهای اصلی بین این دو بیماری است. خوردن غذاهای خاص یا نوشیدن الکل میتواند باعث شعلهور شدن نقرس شود. بدن شما هنگام تجزیه مواد غذایی یا نوشیدنیهای سرشار از “پورین”، اسید اوریک بیشتری تولید میکند. به همین دلیل پیروی از یک رژیم غذایی کمپورین، یک راه رایج برای مدیریت نقرس است.
پزشک ممکن است برای حفظ سلامت کلی یا مدیریت سایر شرایط شما، توصیههای غذایی خاصی داشته باشد، اما از آنجا که کریستالهای پیروفسفات کلسیم برخلاف اسید اوریک، به همین شکل در بدن تجمع نمییابند، نقرس کاذب معمولاً به رژیم غذایی مرتبط نیست.
منبع: my.clevelandclinic.org
بدون دیدگاه