سیستم ایمنی بدن سیستم پیچیده ای است که بدن را در مقابل عوامل بیگانه محافظت می کند و به نوعی ارتش دفاعی بدن استهمانگ ونه که در هر کشوری دیده می شود،سیستم دفاعی از یکسری عوامل ابتدایی که مانع ورود بیگانگان می شود،مانند مرزبندیها، سیمهای خاردار، گمرک وهمچنین یکسری عوامل پیچیده همچون پلیس،نیروهای اننظامی و عوامل پیچیده تر مانندسازمانهای امنیتی تشکیل شده هر کدام وظیفه خاصی را در مراحل مختلف برعهده دارند، سیستم ایمنی بدن هم از یکسری عوامل ابتدایی مانند پوست و مو، دهان و بینی،پلک ها و مژه ها،نای و نایژه ها و … وظایف دفاع اولیه در برابرعوامل خارجی مثل میکروبها،گرد و غبار، ویروسها و …را برعهده دارند.
مرحله بعدی مایعات بدن هستندکه حاوی عوامل دفاعی مهم مانندآنزیمها و ایمینوگلوبولین ها می باشند. مایعات بدن شامل:
بزاق،ترشحات مخاطی،ترشحات غدد عرق و .. می باشند.اگر عامل خارجی ازین سدها عبور کند،گرفتار سلولهای ایمنی می گرددکه هر کدام وظیفه خاص خود را دارند.یک عده مسئول شناسایی و گیر انداختن عوامل میکروبی و برخی نیز مامور واکنش نشان دادن به این عوامل خواهند بود. این دسته آخرشامل سلولهایT و B هستند که مهمترین سلولهای بدن در مقابل واکنشهای میکروبی،
ویروسی و غیره می باشند.
بطور ساده سلولهای B تولید کننده آنتی بادی هستند که این آنتی بادیها برابر عامل مهاجم ترشح شده و به صورت پیچیده ایی با آنها واکنش نشان می دهد. این واکنش گاه به صورت سریع خواهد بود و گاه با تاخیرانجام می شودکه در این مرحله سلولهای T
وارد عمل می شوند و نهایتا موجب حذف عامل بیگانه (میکروب، ویروس و …) از بدن موجود زنده می گردد.
حال اگر به هر علت این سیستم ایمنی نتواند واکنش مناسبی نشان دهد، عامل میکروبی یا ویروسی در بدن باقی می ماند، به حیات خود ادامه می دهد، تکثیر می شود و موجب بیماری می گردد.
وظیفه سلولهای ایمنی این است که در قدم اول سلولهای خودی را از غیر خودی تشخیص دهد و به عوامل غیر خودی( بیگانه) حمله کنند و آنرا حذف نمایند. گاهی اوقات به دلایل مختلف مانند نقصهای ژنتیکی، عوامل محیطی و یا بیماریها سیستم ایمنی قادر به تشخیص خودی از غیر خودی نیستند و هنگام واکنش علاوه بر حمله به عوامل بیگانه ، سلولهای خودی را مورد حمله قرار می دهند
و موجب آسیبهای بافتها و ارگانهای بدن می گردند و نهایتا بیماری ایجاد می کنند که به این دسته از بیماریها، اصطلاحا خود ایمن یا اتوایمون می گویند.
سوال: آیا عامل میکروبی یا ویروسی در یک بیماری خود ایمن همواره در بدن خود بیمار وجود دارند؟
پاسخ: خیر سیستم ایمنی بدن موجب دفع این عوامل می شود.
سوال: پس چرا بیماریهای خود ایمن همچنان باقی می مانند؟
پاسخ: به دلیل اینکه سلولهای ایمنی بدن به همان دلیل اولیه که توضیح داده شد بافتها و سلولهای بدن را بیگانه تشخیص می دهند و مرتب بر علیه آنها واکنش نشان می دهند و همین عامل موجب تخریب بافتی و بیماری خود ایمن می گردد.
انواع بیماریهای التهابی روماتیسمی مانند آرتریت روماتوئید،لوپوس،پلی میوزیت و اسکولیت ها، اسکلرودرمی؛ پسوریازیس، اسپوندیلیت آنکیلوزانت و غیره و همچنین بسیاری از بیماریهای دیگر مانند MS، دیابت،پرکاری و کم کاری تیروئیدو .. جزوبیماریهای اتوایمون هستند.
بطور کلی همه بیماریهای خود ایمن از فرمول زیرپیروی می کنند:
عوامل محرکهای خارجی ( میکروبها،ویروسها، استرس ها و ..)
زمینه ژنتیکی
فعال شدن سیستم ایمنی و عدم شناسایی خودی از غیر خودی
آسیبهای بافتی بیماری خود ایمن
بسته به اینکه در یک بیماری خود ایمن کدام یک از ارگانهای بدن گرفتار شوند و چه عواملی ایجاد کنند ، نوع بیماری ایجاد شده متفاوت خواهد بود به عنوان مثال بیماری آرتریت روماتوئید، مفاصل گرفتار می شوند.
بدون دیدگاه