پارگی منیسک زانو از شایعترین آسیبهای مفصلی است که میتواند بهدلیل چرخش ناگهانی زانو تحت فشار، یا فرسودگی تدریجی ناشی از افزایش سن رخ دهد. منیسک بافت غضروفی-لیفی پهنی است که نقش ضربهگیر و تثبیتکننده مفصل زانو را ایفا میکند. از علائم هشداردهنده پارگی منیسک زانو میتوان به درد موضعی، تورم، احساس قفل کردن زانو و محدودیت در دامنه حرکتی اشاره کرد. تشخیص به موقع و دقیق این آسیب برای پیشگیری از عوارض طولانیمدت مانند آرتروز زانو بسیار حیاتی است. روشهای درمانی پارگی منیسک زانو بسته به شدت آسیب، محل پارگی و سن بیمار، از راهکارهای درمانی ساده (استراحت، فیزیوتراپی) تا جراحی (ترمیم یا برداشت بخشی از منیسک) متغیر است. برای دریافت بهترین برنامه درمانی و بازگشت سریعتر به فعالیتهای روزمره، مشورت با یک متخصص ارتوپدی مجرب ضروری میباشد.
با ما همراه باشید:
پارگی منیسک زانو چیست؟
پارگی منیسک به پارگی در غضروف محکم و ضربهگیر داخل زانو گفته میشود. در داخل زانوی شما دو قطعه غضروفی بین استخوان ران (فمور) و استخوان ساق پا (تیبیا) قرار دارند که به آنها ” منیسک ” میگویند. این قطعات غضروفی که حالتی ارتجاعی و گوهای شکل دارند، مانند کمک فنر برای زانو عمل کرده و با جذب شوک، بالشتکی برای استخوانها و مفصل زانو فراهم میکنند. این غضروف میتواند در پی یک چرخش یا پیچش شدید و ناگهانی زانو پاره شود.
با افزایش سن، غضروف زانوها فرسوده و ضعیفتر میشود. این غضروف نازکشده به راحتی میتواند پاره شود. آرتروز (تخریب غضروف در مفاصل) نیز میتواند منجر به پارگی منیسک شود. این آسیب همچنین در بین ورزشکاران و حتی کودکان و نوجوانانی که ورزش میکنند، بسیار شایع است.
انواع پارگی منیسک زانو:
هر مفصل زانو دو منیسک دارد:
- منیسک داخلی: پارگی منیسک داخلی، غضروف سمت داخل زانوی شما را درگیر میکند.
- منیسک خارجی: پارگی منیسک خارجی، غضروف سمت خارج زانوی شما را درگیر میکند.
علائم و دلایل
افرادی که دچار پارگی منیسک زانو میشوند، اغلب در لحظه آسیب احساس میکنند چیزی در زانویشان “تق” کرده یا جابجا شده است. سایر علائم پارگی منیسک عبارتند از:
- احساس این که زانویتان زیر پایتان خالی میکند.
- داشتن درد یا سفتی در زانو، یا متورم شدن زانو.
- ناتوانی در کاملاً خم یا صاف کردن پا.
آیا با پارگی منیسک باز هم میتوان راه رفت؟
در ابتدا ممکن است بتوانید وزن خود را روی پای آسیبدیده بیندازید، اما زانوی شما در طی چند روز شروع به تورم کرده و دردناکتر میشود.
چه چیزی باعث پارگی منیسک میشود؟
پارگیهای حاد منیسک در حین یک حرکت ناگهانی رخ میدهند که در آن زانوی شما میپیچد در حالی که کف پایتان ثابت روی زمین است. این پارگی اغلب در حین ورزش کردن اتفاق میافتد. افرادی که غضروف آنها فرسوده شده (به دلیل سن یا آرتروز) میتوانند تنها با حرکتی ساده مانند قدم گذاشتن روی یک سطح ناهموار دچار پارگی منیسک شوند. گاهی اوقات، تخریب ناشی از آرتروز، حتی بدون یک آسیب دیدگی مشخص زانو، باعث پارگی میشود.
عوارض این آسیب چیست؟
در صورت عدم بهبود پارگی مینیسک ، ممکن است درد و ناراحتی مداوم در زانوی خود داشته باشید. آسیب مینیسک همچنین میتواند سرعت ساییدگی و تخریب مفصل زانو را افزایش داده و خطر بروز استئوآرتریت (آرتروز) را بیشتر کند.
تشخیص و آزمایش ها
پزشک معالج شما به طور فیزیکی زانوی شما را معاینه کرده و به دنبال علائم تورم میگردد. آنها با استفاده از آزمون “مکموری” یا “تسالی” دامنه حرکتی زانوی شما را میسنجند. همچنین ممکن است آزمایشهای تصویربرداری مانند عکسبرداری اشعه ایکس یا امآرآی نیز برای ارزیابی آسیب انجام شود.
پزشک ممکن است آرتروسکوپی زانو را برای مشاهده بهتر و تشخیص دقیقتر آسیب شما توصیه کند. در طی این آزمایش، جراح یک دوربین بسیار کوچک (به نام آرتروسکوپ) را از طریق یک برش کوچک به داخل زانوی شما وارد میکند.
بهترین درمان پارگی منیسک زانو
بسته به اندازه و محل پارگی مینیسک، ممکن است این آسیب بدون نیاز به جراحی بهبود یابد. پزشک معالج شما ممکن است مصرف داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی (مانند ایبوپروفن یا آسپرین) را برای تسکین درد و کاهش تورم توصیه کند. در روزهای پس از آسیب، شما باید از روش RICE نیز پیروی کنید. RICE مخفف استراحت، یخ، فشار و بالا نگه داشتن به شرح زیر است:
- استراحت: تا حد ممکن از وارد کردن وزن روی زانوی آسیبدیده خودداری کنید.
- یخ: یک بسته یخ را به مدت حدود ۲۰ دقیقه و چندین بار در روز روی زانوی خود قرار دهید.
- فشار: زانوی خود را با یک باند کشی ببندید تا به کاهش تورم کمک کند.
- بالا نگه داشتن: هنگام استراحت، پایتان را بالاتر از سطح قلب خود قرار دهید تا تورم کاهش یابد.
پزشک شما ممکن است همکاری با یک فیزیوتراپیست را نیز برای تقویت زانو و افزایش دامنه حرکتی آن توصیه کند.
سوالات متداول
آیا برای ترمیم پارگی منیسک زانو ، جراحی زانو ضروری است؟
پارگیهای جدیتر مینیسک ممکن است به خودیخود بهبود نیابند. اگر آسیب شما با روش RICE، داروهای ضدالتهاب و فیزیوتراپی بهتر نشود، پزشک ممکن است جراحی را توصیه کند. این یک جراحی کمتهاجمی با دوره نقاهت کوتاه است و یکی از شایعترین جراحیهای ارتوپدی محسوب میشود.
جراحی روشی بسیار مؤثر برای ترمیم منیسک پاره شده است. اگر پارگی برای ترمیم بیش از حد بزرگ باشد، جراح ممکن است تمام یا بخشی از مینیسک را خارج کند. پس از بهبودی، احتمال بروز مشکلات اضافی در زانو کمتر خواهد بود.
آینده برای افراد مبتلا به پارگی منیسک چگونه است؟
بیشتر افرادی که دچار پارگی منیسک میشوند میتوانند به تمام فعالیتهای قبلی خود بازگردند. اگر برای ترمیم مینیسک پاره شده جراحی کنید، زانوی شما پس از چند ماه فیزیوتراپی باید به طور کامل بهبود یابد.
اگر جراحی برای خارج کردن تمام یا بخشی از مینیسک خود انجام دهید، ممکن است در آینده در معرض خطر بیشتری برای ابتلا به آرتروز باشید. دلیل این است که اکنون مفصل شما ضربهگیری کمتری دارد و با گذشت زمان ممکن است مفصل دچار ساییدگی و تخریب شود.
آیا میتوان از پارگی منیسک زانو جلوگیری کرد؟
جلوگیری از یک آسیب تصادفی میتواند سخت باشد. اما شما میتوانید خطر پارگی مینیسک را با اقدامات زیر کاهش دهید:
- تقویت عضلاتی که از زانو حمایت کرده و آن را تثبیت میکنند.
- استفاده از زانوبند اگر میدانید زانوی شما ناپایدار یا ضعیف است.
- افزایش تدریجی شدت فعالیتهای ورزشی.
- پوشیدن کفشهای ورزشی مناسب برای رشته ورزشی که انجام میدهید.
چه زمانی باید به پزشک مراجعه کنم؟
در صورت مشاهده هر یک از موارد زیر باید به پزشک مراجعه کنید:
- عدم توانایی در خم یا صاف کردن کامل پا بدون احساس درد در زانو.
- تورمی که پس از چند روز پیروی از روش RICE و مصرف داروهای ضدالتهاب از بین نرود.
- احساس این که زانوی شما قفل میکند یا زیر بدنتان خالی میکند.
یک آسیب زانو مانند پارگی منیسک زانو میتواند دردناک و ناامیدکننده باشد. این آسیب میتواند شما را کند کرده و شما را از ورزش کردن، بازی کردن یا حتی راه رفتن در خانه بازدارد. پارگیهای کوچک اغلب به خودی خود بهبود مییابند، در حالی که انواع دیگر ممکن است نیاز به جراحی آرتروسکوپی داشته باشند. با پزشک خود همکاری کنید تا یک برنامه درمانی و توانبخشی تهیه کنید که شما را به طور ایمن و بدون درد، به فعالیتهای مورد علاقهتان بازگرداند. بیشتر افراد به طور کامل از پارگی مینیسک بهبود مییابند.
منبع: my.clevelandclinic.org
بدون دیدگاه