آزمایش اسید اوریک| ابزاری کلیدی برای آزمایش نقرس و مدیریت آن

آزمایش نقرس

آزمایش نقرس سطح اسید اوریک خون را اندازه گیری میکند، زیرا تجمع این اسید (هیپراوریسمی) میتواند به تشکیل کریستالهای اورات در مفاصل منجر شده و التهاب و درد نقرس ایجاد کند. بااین حال، تشخیص قطعی نقرس نیازمند بررسی مایع مفصلی برای شناسایی کریستالهای اورات است، زیرا برخی افراد با سطح بالای اسید اوریک علائم نقرس ندارند.

فهرست محتوا:

اسید اوریک چیست؟
اختلالات افزایش اسید اوریک چیست؟
آزمایش اسید اوریک چیست؟
تفاوت آزمایش اسید اوریک با سایر ازمایشهای روماتیسم
چه زمانی به آزمایش اسید اوریک نیاز دارید؟
نتایج آزمایش اسید اوریک
سوالات متداول درباره آزمایش نقرس

اسید اوریک چیست؟

اسید اوریک یک ترکیب شیمیایی است که به عنوان محصول نهایی تجزیه پورین ها در بدن انسان تولید میشود. پورینها موادی هستند که هم در برخی مواد غذایی (مانند گوشت قرمز، غذاهای دریایی و حبوبات) یافت میشوند و هم به طور طبیعی در سلولهای بدن وجود دارند. اگر تولید اسید اوریک بیش از حد باشد یا کلیه ها نتوانند آن را به خوبی دفع کنند، سطح این ماده در خون افزایش مییابد و میتواند منجر به مشکلاتی مانند نقرس (تجمع کریستالهای اسید اوریک در مفاصل)، سنگ کلیه یا سایر عوارض مرتبط با کلیه شود. عوامل مختلفی مانند رژیم غذایی پرپورین، چاقی، عوامل ژنتیکی و برخی بیماریها میتوانند در افزایش سطح اسید اوریک نقش داشته باشند.

غذاها و نوشیدنی‌های با محتوای پورین بالا شامل موارد زیر است:

جگر
ماهی کولی
ماهی خال مخالی
لوبیا خشک
آبجو
شراب

اختلالات افزایش اسید اوریک چیست؟

بیشتر اسید اوریک در خون حل می‌شود، از طریق کلیه‌ها فیلتر شده و در ادرار دفع می‌شود. گاهی اوقات بدن اسید اوریک بیش از حد تولید می‌کند یا به اندازه کافی آن را فیلتر نمی‌کند.

هایپراوریسمی نام اختلالی است که زمانی رخ می‌دهد که اسید اوریک بیش از حد در بدن خود داشته باشید. سطوح بالای اسید اوریک با وضعیتی به نام نقرس مرتبط است. نقرس نوعی آرتریت روماتوئید است که باعث تورم مفاصل، به ویژه در پاها و انگشتان شست پا می‌شود.

یکی دیگر از علل هایپراوریسمی، افزایش مرگ سلولی ناشی از سرطان یا درمان‌های سرطان است. این می‌تواند منجر به تجمع اسید اوریک در بدن شود. همچنین ممکن است اسید اوریک خیلی کمی در خون خود داشته باشید، که علامت بیماری کبد یا کلیه است. اسید اوریک خیلی کم ممکن است علامت سندرم فانکونی، اختلالی در لوله‌های کلیوی باشد که از جذب موادی مانند گلوکز و اسید اوریک جلوگیری می‌کند.

آزمایش اسید اوریک چیست؟

این آزمایش مقدار اسید اوریک را در نمونه خون یا ادرار شما اندازه گیری می کند و برای تشخیص موارد زیر استفاده شود:

کمک به تشخیص نقرس: آزمایش نقرس معمولاً با تجزیه و تحلیل مایع سینوویال انجام می شود.
نظارت بر سطح اسید اوریک در افرادی که شیمی درمانی سرطان یا برخی درمان های دیگر سرطان را انجام می دهند: هنگامی که درمان سلول های سرطانی را به سرعت از بین می برد، مقادیر زیادی پورین را نیز به خون آزاد می کنند. این می تواند منجر به مشکلات جدی ناشی از سطوح بالای اسید اوریک شود. این آزمایش کمک می کند تا افزایش اسید اوریک تشخیص داده شده و زودتر درمان شود.
نظارت بر خطر ابتلا به سنگ کلیه در افرادی که نقرس دارند.

آیا آزمایش اسید اوریک با سایر ازمایشهای روماتیسم فرق دارد؟

آزمایش اسید اوریک و سایر آزمایشهای روماتیسم (مانند آزمایش فاکتور روماتوئید، آنتی بادی ضد CCP یا CRP) هر دو در ارزیابی بیماریهای مرتبط با مفاصل و التهاب استفاده میشوند، اما اهداف متفاوتی دارند. آزمایش اسید اوریک عمدتاً برای تشخیص یا پایش نقرس کاربرد دارد. در مقابل، آزمایش روماتیسم مانند شناسایی فاکتور روماتوئید یا آنتی بادی های خاص، بیشتر برای تشخیص بیماریهای التهابی خودایمنی نظیر آرتریت روماتوئید یا لوپوس به کار میروند که ناشی از حمله سیستم ایمنی به بافتهای بدن هستند. اگرچه هر دو گروه آزمایش به مشکلات مفصلی مرتبط اند، اما اسید اوریک بالا نشان دهنده اختلال متابولیک در تجزیه پورین هاست، درحالیکه نتایج مثبت آزمایشهای روماتیسم نشانگر فعالیت غیرطبیعی سیستم ایمنی است. گاهی پزشک هر دو آزمایش را درخواست میکند تا بیماریهایی با علائم مشابه (مثل تورم و درد مفاصل) را از یکدیگر تفکیک کند.

چه زمانی به آزمایش اسید اوریک نیاز دارید؟

اگر موارد زیر را دارید، ممکن است به آزمایش خون اسید اوریک نیاز داشته باشید:

۱.داشتن علائم نقرس:

علائم نقرس معمولاً در یک مفصل در یک زمان رخ می دهد. انگشت شست پا بیشتر تحت تأثیر قرار می گیرد، اما انگشتان دیگر پا، مچ پا یا زانو شما ممکن است علائمی داشته باشند که شامل موارد زیر است:

درد شدید
تورم
قرمزی
احساس گرما

۲.انجام درمان های سرطان

۳. داشتن علائم سنگ کلیه:

درد تیز در قسمت پایین شکم، پهلو، کشاله ران یا کمر
خون در ادرار شما
میل مکرر به ادرار کردن
عدم توانایی در ادرار کردن به طور کامل یا فقط ادرار کردن مقدار کمی
درد هنگام ادرار کردن
ادرار کدر یا بدبو
تهوع و استفراغ
تب و لرز

نتایج آزمایش اسید اوریک

نتایج طبیعی:

مقادیر طبیعی از 250 تا 750 میلی گرم در 24 ساعت (1.48 تا 4.43 میلی مول در 24 ساعت) متغیر است.

محدوده مقادیر طبیعی ممکن است در آزمایشگاه های مختلف کمی متفاوت باشد. برخی از آزمایشگاه ها از اندازه گیری های مختلف استفاده می کنند یا نمونه های مختلفی را آزمایش می کنند. در مورد معنای نتایج آزمایش خاص خود با پزشک خود صحبت کنید.

نتایج غیر طبیعی:

دلایل سطح بالای اسید اوریک در ادرار :

ناتوانی بدن در پردازش پورین (سندرم لش-نیهان)
بیماری که منجر به تجزیه فیبرهای عضلانی می شود (رابدومیولیز)
اختلالاتی که بر مغز استخوان تأثیر می گذارند (اختلال میل پرولیفراتیو)
اختلال در لوله های کلیه که در آن مواد خاصی که به طور معمول توسط کلیه ها به جریان خون جذب می شوند، به جای آن به ادرار آزاد می شوند (سندرم فانکونی)
نقرس
رژیم غذایی پر پورین

دلایل سطح پایین اسید اوریک در ادرار :

بیماری مزمن کلیوی که توانایی کلیه ها را برای خلاص شدن از شر اسید اوریک مختل می کند، که می تواند منجر به نقرس یا آسیب کلیه شود.
کلیه هایی که قادر به فیلتر کردن مایعات و مواد زائد به طور طبیعی نیستند (گلومرولونفریت مزمن)
مسمومیت با سرب
مصرف طولانی مدت (مزمن) الکل

سوالات متداول

آزمایش اسید اوریک چگونه انجام می شود؟

این آزمایش می تواند به عنوان آزمایش خون یا جمع آوری ادرار 24 ساعته انجام شود. برای آزمایش خون، نمونه از رگ بازو گرفته می شود، در حالی که آزمایش ادرار نیاز به جمع آوری تمام ادرار در یک دوره 24 ساعته دارد. هر دو روش ایمن و کم تهاجمی هستند.

چه عواملی می توانند بر سطح اسید اوریک تأثیر بگذارند؟

رژیم غذایی، داروها، وضعیت هیدراتاسیون و عملکرد کلیه همگی می توانند بر سطح اسید اوریک تأثیر بگذارند. مصرف غذاهای پرپورین، مصرف داروهای ادرارآور یا کم آبی می تواند سطح آن را افزایش دهد، در حالی که برخی داروها یا شرایط زمینه ای می توانند آن را کاهش دهند.

سطوح طبیعی اسید اوریک چقدر است؟

محدوده طبیعی برای آزمایش خون 3.4 تا 7.0 میلی گرم در دسی لیتر برای مردان، 2.4 تا 6.0 میلی گرم در دسی لیتر برای زنان و 2.0 تا 5.5 میلی گرم در دسی لیتر برای کودکان است. برای آزمایش ادرار 24 ساعته، سطوح طبیعی از 250 تا 750 میلی گرم در روز متغیر است. با این حال، این محدوده ها می توانند بین آزمایشگاه ها کمی متفاوت باشند.

آیا ناشتایی برای آزمایش اسید اوریک لازم است؟

ناشتایی ممکن است برای برخی آزمایش های خون برای اطمینان از نتایج دقیق توصیه شود. پزشک شما دستورالعمل های خاصی را بر اساس نوع آزمایشی که انجام می شود ارائه می دهد.

آیا داروها می توانند نتایج آزمایش اسید اوریک را تحت تاثیر قرار دهند؟

بله، داروهایی مانند داروهای ادرارآور، آسپرین یا داروهای شیمی درمانی می توانند سطح اسید اوریک را تغییر دهند. همیشه قبل از آزمایش، پزشک خود را از هر دارو یا مکملی که مصرف می کنید مطلع کنید.

نقرس چگونه با استفاده از آزمایش اسید اوریک تشخیص داده می شود؟

این آزمایش به تشخیص سطوح بالای اسید اوریک، که نشانه بارز نقرس است، کمک می کند. با این حال، تشخیص قطعی ممکن است به آزمایش های اضافی، مانند تجزیه و تحلیل مایع مفصلی، برای تایید وجود کریستال های اسید اوریک در مفاصل نیاز داشته باشد.

اگر سطح اسید اوریک من غیر طبیعی باشد چه اتفاقی می افتد؟

سطوح غیر طبیعی ممکن است نیاز به آزمایش و درمان بیشتر داشته باشد. سطوح بالا اغلب شامل تغییرات رژیم غذایی، داروها و تغییرات سبک زندگی است، در حالی که سطوح پایین ممکن است نیاز به ارزیابی پزشکی برای رسیدگی به مسائل زمینه ای مانند بیماری کبد یا اثرات دارو داشته باشد.

چگونه می توان سطح بالای اسید اوریک را به طور طبیعی کاهش داد؟

برای کاهش سطح اسید اوریک، مصرف غذاهای پرپورین را کاهش دهید، مصرف آب را افزایش دهید، وزن سالم را حفظ کنید و مصرف الکل را محدود کنید. ورزش منظم و یک رژیم غذایی متعادل نیز می تواند به مدیریت موثر سطوح کمک کند.

منابع: