درمانگر ارتوپدی فنی یا ارتزیست پروتزیست فردی است که با شناخت آناتومی بدن، بیومکانیک مفاصل و ساختارها و علم مواد، پس از ارزیابی و معاینه فرد ارتوز یا پروتز طراحی می کند.
ارتوز وسیله است که به ساختارهای صحیح بیومکانیکی را به فرد دچار مشکل برمی گرداند. به طور مثال درفرد دچار کف پای صاف، فشار بیش از حدی به مفاصل و زانوها وارد می شود. متخصص ارتوپدی فنی با طراحی کفی طبی مخصوص، نیروهای صحیح را به کف پای فرد برمی گرداند. گاهی مشکلات ارتوپدی با ناهنجاری های بیشتر مثل انحراف یا بدراستایی همراه است، مثل زانوی ضربدری یا انحراف ستون فقرات (اسکولیوز) که در این حالت به ارتوزهای پیچیده تر مثل زانوبندها و بریس های ستون فقرات برای برگرداندن راستای طبیعی به بدن لازم است.
تمامی ارتوزها باید بعد از معاینه و اندازه گیری براساس مشکل فرد ساخته شود. برخی از ارتوزها شامل موارد زیر هستند:
- کفش و کفی طبی
- بریس های ستون فقرات
- کمربندها
- زانوبندها
- مچ بند
- ارتوزهای پس از جراحی یا شکستگی
ارتوزها چه فوایدی دارند؟
ارتوزها اگر در زمان مناسب به کار روند میتوانند از بسیاری از عمل های جراحی در سنین بالاتر پیشگیری کنند. به طور مثال کودکان دچار اسکولیوز(انحراف ستون فقرات) باید قبل از بلوغ با مراجعه به ارتزیست برای دریافت بریس اقدام کنند. در صورت عدم توجه و درمان با بریس و گذشتن سن طلایی فرد، راهکاری به جز جراحی معمولا باقی نمی ماند.
ارتوزها بسیار سبکتر و راحتتر از گچ و آتل های قدیمی هستند. با ارتوزها فرد قادر به ادامه فعالیت زندگی به طور سودمندتری است. به علاوه اینکه با پیشرفت های اخیر ارتزها نه تنها نقش محافظت از عضو آسیب دیده را دارند، بلکه با اضافه کردن عملکرد به آنها، میتوان در مسیر توانبخشی به فرد توان خواه کمک کرد. به طور مثال فرد دچار سکته مغزی و دچار مشکل در راه رفتن پس از دریافت ارتوز نگهدارنده مچ پا، دوباره راه می رود و روند کاردرمانی یا فیزیوتراپی وی با سرعت بیشتری طی خواهد شد و یا فرد دچار فلج در ناحیه دست و انگشتان، با پوشیدن آتل های فانکشنال می توان مچ دست را در زاویه مدنظر پزشک یا درمانگر تنظیم کرد به علاوه اینکه انگشتان دست با فشار مفاصل یا فنرها حرکت می کنند.
پروتز چیست؟
پروتز وسیله ای است که جایگزین عضو از دست رفته فرد خواهدشد. فرد ممکن است به دلایل مادرزادی، دیابت، تصادف، تروما و… دچار قطع عضو شود. پس از قطع عضو برای بازگرداندن اعتماد به نفس و بالابردن کیفیت زندگی به فرد لازم است تا از پروتز استفاده شود. پروتزها با انواع مختلف مکانیکی، الکترونیکی و زیبایی موجد هستند و می توانند قطع عضو های بسیار کوچک مثل قطع یک انگشت تا موارد شدیدتر مثل قطع عضو زیر زانو را در برگیرند.
نوع پروتز نیز پس از معاینه و ویزیت براساس سن فرد، ناحیه قطع عضو، میزان حرکت و قدرت عضو باقی مانده توسط پروتزیست تعیین می شود. نواحی قطع عضو می توانند شامل موارد زیر باشند:
- گوش، چشم، بینی
- انگشتان دست یا پا
- از ناحیه مچ پا و بالاتر
- از ناحیه مچ دست یا بالاتر
پروتز چه کمکی به فرد می کند؟
بسیاری از افراد دچار قطع عضو پس از این اتفاق افسرده هستند و احساس می کنند که زندگی برای آنها مختل است. در صورتی که میتوان با کمک پروتزها فعالیت را به خوبی قبل به فرد بازگرداند.
فرد دچار قطع عضو در ناحیه اندام تحتانی میتواند با پروتزش راه برود یا حتی به خوبی بدود و ورزش کند. هیچ محدودیتی برای حضور در اجتماع وجود ندارد. در صورتی که نبود پروتز و استفاده از عصا یا ویلچر برای فرد محدودیت بسیاری ایجاد کرده و زندگی مستقل را از او میگیرد. فرد دچار قطع عضو در نواحی اندام فوقانی مانند اندام تحتانی پس از آموزش های لازم می تواند به راحتی با دست خود وسیله ای را بردارد، بنویسد، غذا بخورد، رانندگی کند. قطع عضو در نواحی صورت و به طور کلی قطع عضوهای ظاهری که فقط به پروتزهای زیبایی نیاز دارند هم با ساخت پروتز مشابه رنگ پوست و بقه اعضای فرد، به خوبی پوشش داده شده و فرد از چهره و وضعیت خود رضایت کافی خواهد داشت.
توجه داشته باشید که فرد قطع عضو نیز باید به موقع پروتز خود را دریافت کند. در صورت تغییر شکل یا از دست رفتن قدرت عضو باقی مانده و عادت کردن فرد به وضعیت فعلی، به سختی میتوان پروتز دریافت کرد.
بدون دیدگاه