روماتیسم چشمی به علت التهاب لایههای چشم ایجاد میشود و معمولا افراد اندکی را به خود مبتلا میکند و درمان زودهنگام آن برای جلوگیری از عوارض طولانی مدت بسیار مهم است. در این محتوا قصد داریم تا اطلاعاتی کاملی از این بیماری خدمت شما ارائه نماییم. تا پایان این مطلب همراه ما باشید.
مطالب عنوان شده:
روماتیسم چشمی چیست؟
روماتیسم چشمی یا یووئیت نوعی التهاب در لایه میانی دیواره چشم است. این لایه که یووه نام دارد، شامل عنبیه، جسم مژگانی و مشیمیه است. التهاب در این ناحیه باعث ایجاد علائمی مانند قرمزی چشم، درد، تاری دید و حساسیت به نور میشود. اختلالات روماتیسمی معمولاً بر صلبیه، قرنیه، شبکیه و حفره چشم تأثیر میگذارند. این اختلالات از مشکلات نسبتا خفیف سطح چشم تا تهدیدی جدی برای بینایی متغیر هستند. شایعترین تظاهرات چشمی بیماریهای روماتیسمی شامل کراتیت کنژنکتیویت خشک، یووئیت قدامی و اسکلریت است. شایعترین عوامل ایجادکننده یووئیت قدامی و اسکلریت به ترتیب اسپوندیلوآرتروپاتیهای سرومنفی همراه با آنتیژن لکوسیت انسانی (HLA)-B27 و آرتریت روماتوئید هستند.
علل روماتیسم چشمی
تقریبا در بسیاری از موارد، علت دقیق این عارضه مشخص نیست و میتوان آن را نوعی بیماری خودایمنی در نظر گرفت که روی یک یا هر دو چشم اثر میگذارد. اما برخی از عوامل زیر میتوانند در بروز آن نقش داشته باشند:
- بیماریهای خود ایمنی: مانند آرتریت روماتوئید، لوپوس و پسوریازیس
- عفونتها: برخی عفونتهای ویروسی، باکتریایی و قارچی
- تروما: ضربه به چشم
- سرطانها: برخی انواع سرطان خون و لنفوم
- بیماریهای التهابی روده, بیماری کرون و کولیت اولسراتیو
علائم روماتیسم چشمی
علائم بسته به نوع و شدت بیماری متفاوت است، اما برخی از علائم شایع عبارتند از:
- قرمزی چشم
- درد چشم
- تاری دید
- حساسیت به نور
- دیدن نقاط تاریک و شناور
- کاهش دید محیطی
- آبریزش چشم
- عوارض روماتیسم چشمی
- آب مروارید
- گلوکوم
- جدا شدن شبکیه
- کاهش دائمی بینایی
اگر برای درمان روماتیسم چشمی اقدام نشود، احتمال بروز عوارضی مانند تورم لکه زرد شبکیه, خراشیدگی شبکیه, آب سیاه و جداشدگی پرده شبکیه وجود دارد.
انواع روماتیسم چشمی
روماتیسم چشمی بر اساس ناحیه درگیر شده در چشم به انواع مختلفی تقسیم میشود:
۱.یووئیت قدامی Anterior uveitis :
یووئیت قدامی نوعی التهاب در بخش جلویی چشم است که عمدتاً عنبیه (قسمت رنگی چشم) و جسم مژگانی را درگیر میکند. این التهاب میتواند باعث قرمزی، درد، تاری دید و حساسیت به نور شود. در چشم مبتلا به یووئیت قدامی، رگهای خونی عنبیه متسع شده و باعث قرمزی چشم میشود. همچنین، ممکن است مادهای سفید رنگ به نام هیپوپیون در قسمت پایینی مردمک دیده شود که نشاندهنده وجود سلولهای التهابی در مایع داخل چشم است.
علائم:
- قرمزی چشم
- احساس درد در عمق چشم که با حرکت چشم تشدید میشود.
- تاری دید به دلیل التهاب و تورم عنبیه
- حساسیت به نور
- دیدن هاله دور نور به دلیل التهاب قرنیه
- تغییر در اندازه مردمک
۲. یووئیت میانی Intermediate uveitis :
یووئیت میانی نوعی التهاب زجاجیه است که عمدتاً بخش میانی چشم، یعنی زجاجیه (ماده ژلهای شفاف داخل چشم) و شبکیه محیطی را درگیر میکند. این نوع یووئیت نسبت به یووئیت قدامی کمتر شایع است و اغلب با بیماریهای سیستمیک مانند مولتیپل اسکلروزیس و سارکوئیدوز همراه است. درصد یووئیت میانی بسته به موقعیت جغرافیایی متفاوت است. سایر علل ابتلا به یووئیت میانی ممکن است عفونی (سل، جذام، بیماری لایم، سیفلیس، توکسوکارا، بیماری ویپل) و غیرعفونی (سارکوئیدوز، مولتیپل اسکلروزیس، بیماری التهابی روده، لنفوم، سندرم نفریت توبولو اینترستیسیال و یووئیت (TINU)) باشد. یووئیت میانی معمولاً افراد بین 15 تا 40 سال را تحت تاثیر قرار میدهد و میزان بروز در مردان و زنان برابر است.
۳. یووئیت خلفی Posterior uveitis :
یووئیت خلفی به التهاب مشیمیه اشاره دارد. مشیمیه، لایه ای از رگ های خونی است که به شبکیه (بافت عصبی مسئول بینایی) خون رسانی می کنند. یووئیت خلفی نوع جدی تری از التهاب چشمی نسبت به یووئیت قدامی است و ممکن است یک یا هر دو چشم تحت تأثیر قرار گیرند و معمولاً بدون درد است. یووئیت خلفی معمولاً باعث کاهش بینایی و شناور شدن اجسام در میدان دید می شود و گاهی اوقات باعث جدا شدن شبکیه می شود. علائم یووئیت خلفی کندتر ظاهر می شوند و اغلب طولانی تر از علائم یووئیت قدامی ادامه می یابند. این بیماری می تواند نسبت به سایر انواع یووئیت به چشم آسیب بیشتری وارد کند و گاهی اوقات می تواند باعث از دست دادن بینایی شود.
علائم:
- تاری دید به دلیل التهاب مشیمیه و تورم شبکیه
- دیدن نقاط یا خطوط شناور در دید
- فلشهای نور: ممکن است هنگام حرکت چشم، خطوط نورانی ببینید.
- کاهش دید محیطی
۴. پان یووئیت Pan Uveitis :
پان یووئیت نوعی التهاب چشم است که تمام قسمتهای ساختاری چشم، از جمله قسمت قدامی، میانی و خلفی را درگیر میکند و میتواند به دلایل بیماریهای خود ایمنیمانند سارکوئیدوز، بیماری کرون، کولیت اولسراتیو و لوپوس , تومورهای چشمی و بیماریهای سیستمیک مانند بیماری بهجت رخ دهد . این بیماری بسیار جدی بوده و میتواند منجر به نابینایی شود.
علائم:
- کاهش شدید بینایی
- درد شدید و مداوم چشم
- قرمزی چشم
- حساسیت به نور
- شناور شدن در دید
- دیدن فلشهای نور هنگام حرکت چشم
تفاوت پان یووئیت با سایر انواع یووئیت:
در حالی که یووئیت قدامی، میانی و خلفی هر کدام قسمت خاصی از چشم را تحت تاثیر قرار میدهند، پان یووئیت به معنای التهاب گسترده و همهجانبه در کل چشم است. این بدان معناست که تمام لایههای چشم، از جمله عنبیه، جسم مژگانی، مشیمیه، زجاجیه و شبکیه، دچار التهاب میشوند.
تشخیص روماتیسم چشمی
برای تشخیص روماتیسم چشمی، پزشک با استفاده از آزمایشات زیر معاینه کاملی از چشم انجام میدهد :
- آزمایش خون: برای بررسی وجود بیماریهای التهابی یا عفونت
- آزمایش بررسی مایع داخل چشم: برای بررسی وجود سلولهای التهابی
- تصویربرداری: مانند OCT و فلورسئین آنژیوگرافی برای بررسی لایههای داخلی چشم
- معاینه تونومتری: با استفاده از قطره چشم بی حس کننده و فشارسنج , فشار داخل چشم اندازه گیری میشود.
درمان روماتیسم چشمی
درمان روماتیسم چشمی به نوع، شدت و علت بیماری بستگی دارد. درمانهای رایج عبارتند از:
- قطرههای چشمی: برای کاهش التهاب و درد
- کورتیکوستروئیدها: برای کاهش التهاب
- داروهای سرکوبکننده سیستم ایمنی
- نیاز به جراحی در موارد شدید
جراحی ویتروکتومی به عنوان یکی از بهترین تکنیکهای درمانی روماتیسم چشمی و درمان درد و عفونت خاص شناخته میشود. در این جراحی برای بهبود التهابات ، ماده ژلهای زجاجیه از چشم خارج میشود و مایعات درون چشم موقتا با یک حباب هوا یا مایع جایگزین خواهند شد. در نهایت نیز زجاجیه به حالت طبیعی و معمول خود باز میگردد. انجام جراحی ویتروکتومی با عوارض زیادی همراه است لذا مشورت با پزشک توصیه میشود.
منابع:
- moorfields.nhs.uk
- viewpoint.online
- myvision.org
جمع بندی
در این محتوا به شناخت بیماری روماتیسم چشمی پرداختیم. این نکته را بدانید که گاهی اوقات این بیماری فاقد علامت است و تنها راه تشخیص این بیماری مراجعه به متخصصین چشم و آزمایش است.
بدون دیدگاه