آزمایش PChE (Pseudocholinesterase یا کولین استراز سرمی یا کولین استراز غیراختصاصی) یک تست خونی است که سطح آنزیم پسودوکولیناستراز را در پلاسما یا سرم اندازهگیری میکند. این آنزیم عمدتاً توسط کبد ساخته میشود و نقش مهمی در متابولیسم (تجزیه) برخی داروها و مواد شیمیایی خاص، به ویژه شل کنندههای عضلانی سوکسینیل کولین (استفاده شده در بیهوشی عمومی) و داروهای بیحسی موضعی مانند پروکائین دارد.
کاربردهای اصلی آزمایش PChE عبارتند از:
- ارزیابی خطر عوارض بیهوشی: سطح پایین یا غیرطبیعی PChE میتواند منجر به پروپاژ شدن اثر شلکنندههای عضلانی مثل سوکسینیل کولین شود و باعث آپنه (توقف تنفس) طولانیمدت و خطرناک پس از عمل جراحی گردد. این وضعیت اغلب ناشی از جهشهای ژنتیکی ارثی (مثلاً در ژن BCHE) یا اکتسابی است.
- ارزیابی عملکرد کبد: کاهش سطح PChE میتواند نشانگر اختلال در سنتز پروتئین توسط کبد در بیماریهای مزمن کبدی (مانند سیروز، هپاتیت مزمن) یا سوءتغذیه شدید باشد.
- مسمومیت با آفتکشها یا گازهای عصبی (ارگانوفسفرهها): این مواد مهارکنندههای قوی PChE هستند و کاهش شدید فعالیت آنزیم نشانه تماس با این سموم است.
تفسیر نتایج:
- سطح پایین (کمتر از ۳۰-۵۰% نرمال): نشانه خطر برای عوارض بیهوشی، بیماری شدید کبدی، مسمومیت با ارگانوفسفرهها، یا وجود انواع ژنتیکی غیرفعال آنزیم است.
- سطح بالا: معمولاً اهمیت بالینی چندانی ندارد، ولی گاهی در چاقی، سندرم نفروتیک یا دیابت دیده میشود.
- در صورت یافتن سطح پایین غیرمنتظره، ممکن است تستهای تخصصیتر مانند تعیین عدد دیبوکائین (Dibucaine number) برای تشخیص انواع ژنتیکی انجام شود.
قبل از شدیدتر شدن علائم، کنترل را به دست بگیرید: زمان آزمایش روماتیسم فرا رسیده است.