آزمایش Fecal Fat یا چربی مدفوع یک تست تشخیصی برای شناسایی استئاتوره (دفع چربی غیرطبیعی در مدفوع) ناشی از اختلالات هضم یا جذب چربیهاست. این آزمایش به دو شکل انجام میشود:
۱. تست کیفی (رنگآمیزی مانند Oil Red O):
چربیهای خنثی (تریگلیسیریدها) را با رنگآمیزی و مشاهده میکروسکوپی شناسایی میکند. و نتیجه بهصورت تعداد گلبولهای چربی در هر میدان گزارش میشود (مثبت: >۶۰ گلبول/میدان).
۲. تست کمی ۷۲ ساعته (استاندارد طلایی):
بیمار به مدت ۳ روز رژیم پرچرب (۱۰۰-۱۵۰ گرم چربی روزانه) مصرف میکند و تمام مدفوع دفع شده جمعآوری میشود. مقدار کل چربی مدفوع طی ۲۴ ساعت اندازهگیری میشود.
مقادیر طبیعی: <۷ گرم/۲۴ ساعت در رژیم ۱۰۰ گرم چربی.
نتایج غیرطبیعی:
- ۷-۱۴ گرم/روز: استئاتوره خفیف
- >۱۵ گرم/روز: استئاتوره شدید (تأییدکننده سوءجذب چربی).
علل افزایش چربی مدفوع:
- اختلالات پانکراس: نارسایی اگزوکرین (پانکراتیت مزمن، فیبروز کیستیک، سرطان پانکراس) و کمبود آنزیمهای لیپولیتیک.
- بیماریهای صفراوی: انسداد مجاری صفراوی، سیروز صفراوی و کاهش نمکهای صفراوی برای امولسیون چربی.
- بیماریهای روده کوچک: سلیاک، کرون، سندرم روده کوتاه، رشد بیشحد باکتریایی (SIBO) و اختلال در جذب.
کاربردهای بالینی آزمایش Fecal Fat :
- تشخیص سوءجذب چربی و افتراق علل پانکراتیک از رودهای/صفراوی.
- پایش اثربخشی درمان جایگزینی آنزیم پانکراس در بیماران مزمن.