آرتریت تروماتیک یکی از انواع شایع آرتریت است که در پی آسیب فیزیکی به مفصل ایجاد میشود. این عارضه میتواند ناشی از حوادثی مانند شکستگی استخوان که به سطح مفصل گسترش یافته، دررفتگی یا ضرب دیدگی های شدید باشد. زمانی که چنین آسیبهایی غضروف نرم و محافظ انتهای استخوانها را پاره میکنند، سطوح صاف مفصلی ناهموار میشوند. این ناهمواری با گذشت زمان و در اثر حرکت مفصل، باعث اصطکاک و ساییدگی بیشتر شده و در نهایت به تخریب تدریجی مفصل منجر میگردد. علائم این بیماری معمولاً شامل درد مداوم، تورم، خشکی و محدودیت در دامنه حرکتی مفصل آسیبدیده است و تشخیص آن اغلب با بررسی سابقه، معاینه فیزیکی و تصویربرداری های پزشکی مانند عکس اشعه ایکس صورت میگیرد. اگرچه این بیماری ممکن است در ابتدا با استراحت و داروهای ضدالتهاب کنترل شود، اما در موارد پیشرفته میتواند به جراحی برای ترمیم یا تعویض مفصل نیاز پیدا کند.
آنچه بیان کرده ایم:
- آرتریت تروماتیک چیست؟
- علائم و عوارض بیماری
- آزمایش های تشخیص بیماری
- مدیریت و درمان
- تفاوت آرتریت تروماتیک با آرتریت روماتوئید
- سوالات متداول
آرتریت تروماتیک چیست؟
آرتریت تروماتیک یا آرتریت پس از سانحه به التهاب مفصلی گفته میشود که پس از یک آسیب تروماتیک (ضربه‌ای) در مفصل ایجاد میگردد. این عارضه، نوعی آرتریت تخریبی محسوب میشود که به دلیل “ساییدگی و پارگی” مفصل به وجود می‌آید. معمولاً آرتریت تخریبی (استئوآرتریت) در مدت زمان طولانی ایجاد میشود، اما هنگامی که آسیب‌دیدگی رخ میدهد، فرآیند ساییدگی مفصل سریع‌تر پیشرفت میکند. در نتیجه، آرتریت پس از سانحه در طی هفته‌ها یا ماه‌ها (و نه سال‌ها) ظاهر میشود.
خوشبختانه این نوع آسیب معمولاً دائمی نیست و آرتریت تروماتیک در اغلب موارد یک مشکل موقتی است. بیشتر افراد با مراقبت‌های خانگی در عرض چند ماه بهبود می‌یابند. با این حال، برخی آسیب‌ها میتوانند صدمات شدیدتری وارد کنند و گاهی اوقات، این آرتریت به یک بیماری بلندمدت (مزمن) تبدیل میشود. در موارد نادر، اگر علائم شدید باشند و کیفیت زندگی شما را محدود کنند، ممکن است به جراحی نیاز باشد.
به این بیماری استئوآرتریت پس از سانحه و آرتروپاتی پس از سانحه نیز گفته میشود. برخلاف بیشتر انواع آرتریت، آرتریت تروماتیک در میان جوانان (از جمله کودکان) شایع‌تر است. همچنین این عارضه در ورزشکاران و سایر بزرگسالان فعال که بیشتر در معرض آسیب‌دیدگی هستند، شیوع بیشتری دارد.
علائم و عوارض
این عارضه باعث التهاب در مفصل آسیبدیده میشود. علائم آن میتواند شامل موارد زیر باشد:
- درد مفصل
- تورم مفصل
- محدودیت در دامنه حرکتی مفصل
- مشکل در تحمل وزن بر روی مفصل
مفاصلی که بیشتر تحت تأثیر آرتریت پس از سانحه قرار می‌گیرند شامل مچ پا، زانو، لگن و آرنج است.
در موارد شدید، تکه‌هایی از غضروف ممکن است کنده شده و در داخل مفصل گیر کنند. این وضعیت میتواند باعث ایجاد موارد زیر شود:
- صدای تق تق یا سایش هنگام حرکت مفصل
- احساس قفل شدن یا گیر کردن چیزی در مفصل هنگام حرکت
عوارض بیماری
گاهی اوقات، موارد شدید آرتریت تروماتیک آن‌طور که انتظار می‌رود بهبود نمی‌یابند. هنگامی که علائم بیش از شش ماه طول بکشند، این شرایط به عنوان یک بیماری مزمن در نظر گرفته میشود. در این مرحله، ماهیت بیماری تغییر میکند. برخی از دانشمندان آن را آغاز استئوآرتریت مزمن می‌دانند. این یک بیماری پیشرونده است، به این معنی که مفصل شما به تخریب خود ادامه میدهد. برخی نیز بر این باورند که این عارضه میتواند محرک شروع آرتریت التهابی باشد.
علل آرتریت تروماتیک
آسیب‌های ضربه‌ای که بر مفاصل شما تأثیر می‌گذارند، میتوانند باعث بروز آرتریت پس از سانحه شوند. علل شایع میتوانند شامل تصادفات رانندگی، آسیب‌های ورزشی و زمین خوردن باشند.
آسیبهایی که استخوان‌های مفصل شما را جابه‌جا یا آسیب‌دار میکنند، میتوانند به غضروف اطراف آن‌ها نیز صدمه بزنند و منجر به آرتریت شوند. انواع شایع آسیبهایی که میتوانند بر استخوانها و غضروف شما تأثیر بگذارند عبارتند از:
- شکستگی‌ها
- دررفتگی‌ها
- رگ به رگ شدن و پیچ‌خوردگی
تشخیص و آزمایش ها
پزشک شما آرتریت تروماتیک را از طریق معاینه فیزیکی و آزمایش‌های تصویربرداری تشخیص میدهد. او مفصل شما را حرکت میدهد، در مورد علائم تان سؤال می‌پرسد و در صورت امکان، وضعیت مفصل و دامنه حرکتی آن (میزان توانایی شما در حرکت آن بخش از بدن) را با وضعیت قبل از آسیب دیدگی مقایسه میکند. پس از معاینه فیزیکی، احتمالاً به حداقل یکی از آزمایش‌های تصویربرداری از مفصل مانند عکسبرداری با اشعه ایکس، ام‌آر‌آی (MRI) و سی تی اسکن نیاز خواهید داشت.
مدیریت و درمان
بیشتر افراد میتوانند آرتریت تروماتیک را در خانه درمان کنند. درمان ممکن است شامل موارد زیر باشد:
- مسکن‌ها: پزشک میتواند داروهای مناسب را به شما توصیه کند.
- استفاده از بریس: پوشیدن بریس در اطراف مفصل میتواند به ثابت نگه داشتن آن در طول دوران بهبودی کمک کند.
- فیزیوتراپی: یک فیزیوتراپیست میتواند تمریناتی را برای کمک به بازیابی مفصل به شما آموزش دهد.
- کاهش وزن: در برخی موارد، کاهش فشار وزن اضافی از روی مفصل میتواند درد را تسکین داده و به بهبودی آن کمک کند.
در موارد نادر، زمانی که علائم شما شدید است و به نظر نمی‌رسد در حال بهبود باشد، پزشک ممکن است جراحی های زیر را برای درمان بیماری توصیه کند:
- آرتروسکوپی: ممکن است فقط به جراحی کم‌تهاجمی برای رفع یک مشکل کوچک، مانند برداشتن بافت‌های آسیبدیده یا تکه‌های غضروف جدا شده از مفصل نیاز داشته باشید.
- ادغام مفصل (آرترودز): در این جراحی، استخوان‌های مفصل شما به هم جوش داده میشوند تا از ایجاد درد در هنگام حرکت جلوگیری شود.
- تعویض مفصل (آرتروپلاستی): جراح، مفصل آسیبدیده شما را با یک مفصل مصنوعی (پروتز) ساخته شده از فلز، سرامیک یا پلاستیک جایگزین میکند.
تفاوت آرتریت تروماتیک با آرتریت روماتوئید( روماتیسم مفصلی) چیست؟
آرتریت تروماتیک بر اثر یک آسیب فیزیکی مستقیم به مفصل مانند شکستگی استخوان، دررفتگی یا آسیب به رباطها ایجاد میشود که به غضروف مفصل آسیب زده و در نهایت منجر به ساییدگی و فرسایش زودرس آن میشود . اما آرتریت روماتوئید یک بیماری سیستمیک و خودایمنی است که در آن سیستم ایمنی بدن به اشتباه به بافت سالم مفاصل حمله میکند و باعث التهاب میشود . به عبارت ساده، آرتریت پس از تروما یک مشکل “مکانیکی” و موضعی ناشی از آسیب است، در حالی که روماتیسم مفصلی یک مشکل التهابی که بدن را تحت تأثیر قرار میدهد.
سوالات متداول
چه زمانی باید به پزشک مراجعه کنم؟
در صورت مشاهده هر یک از موارد زیر به پزشک مراجعه کنید:
- درد شدید یا فزاینده
- ناتوانی در حرکت بخشی از بدن
- تغییر شکل یا خارج شدن ظاهر یک بخش بدن از حالت طبیعی
- ظهور کبودی جدید به همراه هر یک از علائم فوق
آینده پیش روی بیماری آرتریت تروماتیک چگونه است؟
بیشتر افراد تنها برای چند ماه به آرتریت پس از سانحه مبتلا می‌مانند. معمولاً آرتریت شما همزمان با بهبودی بدن از سانحه، بهتر میشود. اما در موارد نادر و شدید، ممکن است علائم برای بیش از شش ماه ادامه یابد که به آن “آرتریت مزمن پس از سانحه” می‌گویند. در صورت مزمن شدن، این شرایط ممکن است مادام‌العمر باشد. پزشک به شما کمک میکند تا این بیماری را در بلندمدت مدیریت کنید.
چگونه می‌توانم خطر ابتلا به آرتریت پس از سانحه را کاهش دهم؟
برای کاهش خطر آسیب‌دیدگی، این نکات کلی ایمنی را رعایت کنید:
- همیشه در حین رانندگی کمربند ایمنی خود را ببندید.
- در تمام فعالیت‌ها و ورزش‌ها از تجهیزات محافظتی استفاده کنید.
- مطمئن شوید که خانه و فضای کار شما عاری از شلوغی و اشیایی هستند که ممکن است باعث زمین خوردن شما یا دیگران شوند.
- برای دسترسی به اجسام از چهارپایه استفاده کنید و روی صندلی، میز یا کابینت نایستید.
برای رهایی از درد و محدودیت‌های ناشی از آرتریت تروماتیک و بازگشت به زندگی فعال، همین امروز اقدام کنید! نوبت دهی فوق تخصص روماتولوژی در تهران در مرکز تخصصی روماتیسم ایران با بهره‌گیری از تجهیزات پیشرفته تشخیصی و درمان‌های جامع، در محیطی بیمارمحور آغاز شده است. برای دریافت نوبت از بهترین متخصصان تهران و تجربه‌ی یک خدمت متفاوت، با شماره 02188005142 تماس بگیرید.
منبع: my.clevelandclinic.org
بدون دیدگاه