آزمایش HLA-Cw6

آزمایش HLA-Cw6 یک آزمایش ژنتیکی خون است که وجود آلل Cw6 از ژن HLA-C (که در نام‌گذاری جدید HLA-C*06:02 نامیده می‌شود) را بررسی می‌کند. این آلل مهم‌ترین ژن شناخته‌شده در استعداد ابتلا به پسوریازیس است و در ارزیابی بیماران مبتلا به آرتریت پسوریاتیک هم کاربرد دارد. آزمایش HLA-Cw6 یکی از آزمایش HLA‌هایی است که در آزمایشگاه مرکز روماتیسم ایران به روش مولکولی انجام می‌شود.

پسوریازیس، آرتریت پسوریاتیک و HLA-Cw6

پسوریازیس یک بیماری التهابی مزمن پوست است که با پلاک‌های قرمز و پوسته‌دار شناخته می‌شود. بخشی از بیماران پسوریازیس به آرتریت پسوریاتیک مبتلا می‌شوند؛ نوعی التهاب مفصل که می‌تواند مفاصل کوچک دست و پا، ستون فقرات، محل اتصال تاندون‌ها و کل یک انگشت (انگشت سوسیسی) را درگیر کند و در صورت تأخیر در درمان به آسیب مفصلی برسد.

HLA-Cw6 قوی‌ترین ارتباط را با پسوریازیس پوستی، به‌ویژه نوعی که در سنین پایین‌تر شروع می‌شود و سابقه خانوادگی دارد، نشان داده است. در آرتریت پسوریاتیک این ارتباط ضعیف‌تر است و الگوی ژنتیکی بیماری مفصلی تا حدی متفاوت است. بنابراین HLA-Cw6 به پزشک کمک می‌کند زمینه ژنتیکی بیمار را بهتر بشناسد، اما معیار تشخیص آرتریت پسوریاتیک نیست.

HLA-Cw6 در کنار HLA-B27

در بیمارانی که آرتریت پسوریاتیک آن‌ها ستون فقرات یا مفاصل ساکرویلیاک را هم درگیر کرده است (فرم محوری)، آلل HLA-B27 بیشتر دیده می‌شود. به همین دلیل پزشک ممکن است بسته به الگوی درگیری، یکی از این دو آزمایش یا هر دو را درخواست کند. هر دو آزمایش فقط زمینه ژنتیکی را نشان می‌دهند و جایگزین معاینه، رادیوگرافی یا MRI نیستند. اگر کمردرد التهابی، خشکی صبحگاهی طولانی یا درد پاشنه همراه با پسوریازیس دارید، حتماً این موضوع را با پزشک خود در میان بگذارید.

چه زمانی آزمایش HLA-Cw6 درخواست می‌شود؟

• درد، تورم یا خشکی مفاصل در فرد مبتلا به پسوریازیس
• آرتریت التهابی همراه با سابقه خانوادگی پسوریازیس، حتی وقتی ضایعه پوستی واضحی وجود ندارد
• تغییرات ناخن (فرورفتگی‌های نقطه‌ای یا جداشدن ناخن) همراه با درد مفصل
• ارزیابی تکمیلی زمینه ژنتیکی در بیماری که پزشک برای تشخیص افتراقی به اطلاعات بیشتری نیاز دارد

تشخیص آرتریت پسوریاتیک بر اساس معاینه، سابقه پوستی و خانوادگی، یافته‌های تصویربرداری و آزمایش‌هایی مانند فاکتور روماتوئید (که معمولاً منفی است) گذاشته می‌شود.

نمونه‌گیری و آمادگی

• نمونه: خون وریدی در لوله EDTA؛ آزمایش به روش مولکولی (PCR/NGS) روی DNA انجام می‌شود.
• ناشتایی لازم نیست و نیازی به قطع داروها نیست، چون داروها و فعالیت بیماری روی DNA اثری ندارند.
• ژن‌های HLA در طول عمر ثابت‌اند؛ بنابراین این آزمایش معمولاً فقط یک بار لازم است.

تفسیر جواب آزمایش HLA-Cw6

نتیجه مثبت: آلل HLA-Cw6 وجود دارد و نشان‌دهنده استعداد ژنتیکی برای پسوریازیس است. بسیاری از افراد مثبت هرگز پسوریازیس یا آرتریت پسوریاتیک نمی‌گیرند؛ پس این نتیجه به‌تنهایی تشخیص نیست.

نتیجه منفی: آلل شناسایی نشد. این نتیجه پسوریازیس یا آرتریت پسوریاتیک را رد نمی‌کند، زیرا بسیاری از بیماران، به‌ویژه بیماران دارای درگیری مفصلی، HLA-Cw6 منفی هستند.

جواب را با پزشک فوق تخصص روماتولوژی بررسی کنید. درمان آرتریت پسوریاتیک بر اساس شدت و نوع درگیری انتخاب می‌شود و نتیجه این آزمایش به‌تنهایی مبنای انتخاب دارو نیست.

سایر آزمایش‌های HLA

این آزمایش یکی از پنج آزمایش HLA است که در آزمایشگاه مرکز روماتیسم ایران انجام می‌شود. برای آشنایی با همه آن‌ها، جدول مقایسه و راهنمای تفسیر، صفحه آزمایش HLA را ببینید.

سؤالات متداول