سندرم میلر فیشر (Miller Fisher Syndrome) یک اختلال نادر خودایمنی و زیرگروهی از سندرم گیلن باره (GBS) است که با تریاد مشخص افتالموپلژی (فلج عضلات چشم)، آتاکسی (اختلال تعادل) و آرفلکسی (فقدان رفلکسهای تاندونی) شناخته میشود. این بیماری معمولاً پس از عفونتهای ویروسی یا باکتریایی رخ داده و با تولید آنتیبادیهای ضد GQ1b به اعصاب جمجمهای حمله میکند. تشخیص سندرم میلر فیشر از طریق معاینه عصبی، آزمایش خون (شناسایی آنتیبادی) و مطالعات الکترودیاگنوستیک صورت میگیرد. خوشبختانه این سندرم در مقایسه با سندرم گیلنباره، آینده درمانی مطلوبتری داشته و اغلب بیماران با دریافت ایمونوگلوبولین وریدی (IVIG) یا پلاسمافرز بهبودی قابل توجهی پیدا میکنند.
فهرست مطلب:
- سندرم میلر فیشر چیست؟
- تفاوت سندرم میلر فیشر و گیلن باره
- علائم بیماری
- علت سندرم میلر فیشر
- آزمایش های تشخیصی
- درمان بیماری
- سوالات متداول
سندرم میلر فیشر چیست؟
سندرم میلر فیشر ( به انگلیسی Miller Fisher Syndrome) یک اختلال نادر است که در آن سیستم ایمنی بدن به اعصاب حمله میکند. این حمله معمولاً از صورت شروع شده و اعصاب کنترلکننده عضلات چشم را تحت تأثیر قرار میدهد که ممکن است منجر به اختلال در حرکت چشمها شود. MFS همچنین میتواند باعث مشکلاتی در هماهنگی حرکات و کاهش رفلکسهای بدن گردد. علائم این سندرم معمولاً پس از یک عفونت ویروسی یا باکتریایی ظاهر میشود. این سندرم بسیار نادر است و تقریباً ۱ تا ۲ نفر از هر ۱,۰۰۰,۰۰۰ نفر در جهان را مبتلا میکند.
هر فردی ممکن است به این سندرم مبتلا شود، اما شیوع آن در موارد زیر بیشتر است:
- افراد با تبار آسیایی
- مردان (میزان ابتلای مردان دو برابر زنان است)
- بزرگسالان بالای ۵۵ سال
تفاوت سندرم میلر فیشر و گیلن باره چیست؟
سندرم میلر فیشر(MFS) یکی از انواع سندرم گیلنباره (GBS) محسوب میشود. هر دو بیماری خودایمنی هستند و پس از عفونت بروز میکنند، اما MFS معمولاً ابتدا قسمتهای فوقانی بدن را درگیر میکند، درحالی که GBS اغلب از پاها شروع شده و به سمت بالا گسترش مییابد. علائم شایع GBS شامل کمردرد، مشکلات تنفسی و ضعف عضلانی در پاها، دستها و ساق پا است. GBS همچنین شیوع بالاتری نسبت به MFS دارد.
علائم و علل بیماری
علائم معمولاً ناگهانی ظاهر شده و طی چند روز تشدید میشوند. این علائم اغلب حدود ۱۰ روز پس از عفونت ویروسی یا باکتریایی بروز مییابند، اما گاهی تا چند هفته پس از عفونت نیز ممکن است ظاهر نشوند.
شایعترین علائم عبارتند از:
- مشکلات تعادل
- تغییر در الگوی راه رفتن
- دوبینی (دیپلوپی) یا تاری دید
- افتادگی پلک (پتوز) یا فلج صورت (اختلال در حرکت عضلات صورت)
- از دست دادن رفلکس تاندونهای مچ پا، زانو یا بازو
- اختلال در حرکات چشم
- ناهماهنگی یا عدم دقت در حرکات عضلات
همچنین ممکن است علائم زیر رخ دهند:
- مشکلات تنفسی
- ضعف عضلانی در بازوها و پاها
- اختلال در بلع
- ضعف زبان
علت سندرم میلر فیشر چیست؟
MFS زمانی رخ میدهد که سیستم ایمنی بدن در پاسخ به یک عفونت، به اشتباه به اعصاب حمله کند. عفونتهای محرک این سندرم شامل موارد زیر هستند:
- عفونت کامپیلوباکتر
- هموفیلوس آنفلوانزا
- ویروس نقص ایمنی انسانی (HIV)
- مونونوکلئوز (ویروس اپشتینبار)
- ویروس زیکا
تشخیص و آزمایش ها
هیچ آزمایش قطعی برای تشخیص MFS وجود ندارد. پزشک شما معاینه فیزیکی انجام میدهد، علائم را ارزیابی کرده و سوابق پزشکیتان را بررسی میکند. در صورت ابتلا به عفونت ویروسی یا باکتریایی طی چند ماه گذشته, حتماً به پزشک خود اطلاع دهید.
آزمایش های احتمالی در صورت شک به MFS :
- آزمایش خون: سطح بالای پادتنهای خاص را در خون شناسایی میکند. پادتنها پروتئینهایی هستند که سیستم ایمنی برای مبارزه با عفونتها تولید میکند.
- الکترومیوگرافی (EMG): عملکرد عضلات در پاسخ به سیگنالهای عصبی را اندازهگیری میکند.
- مطالعه هدایت عصبی: سرعت انتقال سیگنالهای الکتریکی در اعصاب را میسنجد.
- پونکسیون کمری (آزمایش مایع نخاع): نمونهای از مایع اطراف نخاع گرفته شده و از نظر وجود پادتنهای خاص بررسی میشود.
مدیریت و درمان
سندرم میلر فیشر درمان قطعی ندارد، اما برخی روشها میتوانند از حمله سیستم ایمنی به اعصاب سالم جلوگیری کنند. متداولترین درمانها عبارتند از:
- ایمونوگلوبولین وریدی (IVIG): از پلاسمای تصفیهشده و پادتنهای سالم اهداکنندگان استفاده میکند تا از تخریب بافتهای سالم توسط سیستم ایمنی پیشگیری کند.
- تعویض پلاسما (پلاسمافِرِز): پلاسمای حاوی پادتنهای مضر از خون فیلتر میشود.
- توانبخشی جسمی: فیزیوتراپیستها یا کاردرمانگران به بازیابی قدرت عضلانی، انعطافپذیری و هماهنگی کمک میکنند. آنها تکنیکهایی برای بهبود تعادل، الگوی راه رفتن و انجام فعالیتهای روزانه آموزش میدهند.
سوالات متداول
آیا سندرم میلر فیشر مسری است؟
خیر، این سندرم قابلیت سرایت از فردی به فرد دیگر را ندارد.
آیا سندرم میلر فیشر ارثی است؟
اگرچه ممکن است زمینه ژنتیکی داشته باشد، اما وقوع این بیماری در دو نفر از اعضای یک خانواده بسیار نادر است.
آینده بیماران مبتلا به MFS چگونه است؟
آینده برای بیماران تحت درمان، عموماً مطلوب است. این سندرم به ندرت کشنده بوده و معمولاً عوارض جدی یا بلندمدت ایجاد نمیکند. اکثر افراد طی ۲ تا ۶ ماه بهبود مییابند.
چگونه از سندرم میلر فیشر پیشگیری کنم؟
هیچ روش پیشگیری شناختهشدهای وجود ندارد، اما با رعایت موارد زیر میتوانید خطر عفونتهای ویروسی/باکتریایی را کاهش دهید:
- از تماس با افراد بیمار خودداری کنید.
- هنگام سرفه یا عطسه، دهان و بینی را بپوشانید.
- سطوح پرتماس را ضدعفونی کنید.
- پیش از لمس صورت، دستها را بشویید.
- به طور مکرر دستها را شسته و از ضدعفونیکننده استفاده کنید.
چه زمانی باید به پزشک مراجعه کنم؟
در صورت مشاهده هرگونه مشکل در رفلکسها، هماهنگی عضلات یا حرکات بدن فوراً به پزشک مراجعه کنید. علائم MFS ممکن است مشابه سایر اختلالات عصبی-عضلانی باشد.
منبع: my.clevelandclinic.org
بدون دیدگاه