آزمایش HbA1c (هموگلوبین گلیکوزیله) یک تست خون استاندارد و ضروری برای ارزیابی میانگین سطح گلوکز خون طی ۲ تا ۳ ماه گذشته است که با اندازهگیری درصد هموگلوبین متصل به گلوکز در گلبولهای قرمز، اطلاعات کلیدی برای تشخیص، پایش و مدیریت دیابت ارائه میدهد.
نکات کلیدی:
تشخیص دیابت:
≥۶.۵٪ (در دو آزمایش مجزا) طبق معیارهای ADA و WHO.
پرهدیابت:
۵.۷٪ تا ۶.۴٪ (افزایش خطر ابتلا).
پایش درمان:
هدف درمانی معمولاً <۷٪ (با توجه به سن و شرایط بیمار تنظیم میشود).
مزایا:
- عدم نیاز به ناشتایی
- عدم تأثیرپذیری از نوسانات کوتاهمدت قند خون
- ارزیابی بلندمدت کنترل گلیسمی
محدودیتهای آزمایش HbA1c :
- تداخل با اختلالات خونی (همولیز: ↓ کاذب؛ کمخونی فقر آهن: ↑ کاذب).
- هموگلوبینوپاتیها (مانند HbS، HbE) نیاز به روشهای جایگزین (مثل HPLC).
- در بارداری یا بیماری حاد، اولویت با تستهای مستقیم قند خون است.