آزمایش روی پروتوپورفیرین روی (Zinc Protoporphyrin – ZPP) یک تست خون است که سطح پروتوپورفیرین متصل به روی را در گلبولهای قرمز اندازهگیری میکند. این آزمایش عمدتاً به عنوان شاخص حساس اختلال در سنتز هِم مورد استفاده قرار میگیرد. در شرایط کمبود آهن یا مسمومیت با سرب، بدن قادر به وارد کردن آهن به مولکول پروتوپورفیرین IX (مرحله نهایی ساخت هِم) نیست؛ در نتیجه، روی جایگزین آهن شده و ZPP تشکیل میشود که در گلبولهای قرمز تجمع مییابد. افزایش سطح ZPP بهویژه در کمبود آهن مزمن و قرار گرفتن در معرض سرب (حتی در سطوح پایین) مشاهده میشود و میتواند زودتر از تغییرات آشکار در شمارش کامل خون (CBC) یا سطح سرب خون، این اختلالات را نشان دهد. این تست معمولاً با استفاده از دستگاههای هماتولوژی اختصاصی یا فلورومتر از طریق نمونه خون وریدی یا مویرگی انجام میشود و به عنوان یک ابزار غربالگری مقرونبهصرفه و سریع برای پایش جمعیتهای در معرض خطر (مانند کارگران صنعتی یا کودکان در مناطق محروم) کاربرد دارد، هرچند برای تشخیص قطعی کمبود آهن یا مسمومیت با سرب، نیاز به تأیید با آزمایشهای اختصاصیتر مانند فریتین سرم یا سرب خون است.