آزمایش Pancreatic Elastase (الاستاز پانکراسی مدفوعی – FE-1) یک تست غیرتهاجمی و بسیار اختصاصی برای ارزیابی عملکرد برونریز (اگزوکراین) پانکراس است. این آزمایش با اندازهگیری سطح آنزیم الاستاز-۱ انسانی در نمونه مدفوع انجام میشود. برخلاف بسیاری از آنزیمهای پانکراسی که در حین عبور از روده تجزیه میشوند، الاستاز-۱ بهطور قابلتوجهی پایدار است و تغییر نمیکند، بنابراین سطح آن در مدفوع بهطور دقیقتر ظرفیت ترشحی پانکراس را منعکس مینماید.
مقادیر طبیعی معمولاً بالای ۲۰۰ میکروگرم بر گرم مدفوع است. سطوح بین ۱۰۰ تا ۲۰۰ نشاندهنده نارسایی پانکراس خفیف تا متوسط، و سطوح زیر ۱۰۰ نشاندهنده نارسایی شدید برونریز پانکراس است که میتواند ناشی از شرایطی مانند پانکراتیت مزمن، فیبروز کیستیک، سرطان پانکراس، یا جراحی پانکراس باشد. آزمایش Pancreatic Elastase بهویژه در ارزیابی بیماران با علائم سوءجذب مزمن (مانند اسهال چرب، کاهش وزن، نفخ) حیاتی است. از مزایای کلیدی آن عدم نیاز به جمعآوری مدفوع ۷۲ ساعته (نمونه تصادفی کافی است)، پایداری نمونه در دمای اتاق، و برتری نسبت به تستهای قدیمیتر مانند “چربی مدفوع” یا “تریپسین” است. با این حال، نتیجه طبیعی آن بیماریهای حاد پانکراس (مثل پانکراتیت حاد) یا نارسایی مجاری را رد نمیکند.