آزمایش Elastase Stool Test یک تست غیرتهاجمی و اختصاصی برای ارزیابی عملکرد اگزوکرین پانکراس (لوزالمعده) است که با اندازهگیری غلظت آنزیم الاستاز-۱ در مدفوع، توانایی پانکراس در تولید آنزیمهای گوارشی را بررسی میکند. این آنزیم فقط توسط سلولهای آسینار پانکراس تولید میشود و در برابر تجزیه توسط آنزیمهای روده مقاوم است، لذا شاخصی دقیق از ترشح پانکراسی محسوب میگردد. کاهش سطح الاستاز مدفوع (مقادیر غیرطبیعی: <200 μg/g) نشاندهنده نارسایی اگزوکرین پانکراس است و در بیماریهایی مانند:
- پانکراتیت مزمن
- فیبروز کیستیک
- سرطان پانکراس
- بیماری سلیاک پیشرفته (با درگیری ثانویه پانکراس)
دیده میشود. آزمایش Elastase Stool Test بهویژه برای تشخیص افتراقی سوءجذب (تمایز علل پانکراتیک از رودهای) و پایش بیماران با پانکراتیت مزمن کاربرد دارد. نتایج پایینتر از 100 μg/g تشخیصدهنده نارسایی شدید پانکراس است، در حالی که مقادیر 100-200 μg/g نشاندهنده نارسایی خفیف تا متوسط میباشد. از مزایای آن عدم نیاز به قطع داروهای جایگزین آنزیم پانکراس (مانند پانکراتیل) پیش از آزمایش است.